Avsnitt
-
Samtal við Eyjólf Guðmundsson — fyrrverandi rektor Háskólans á Akureyri, deildarforseta við Landbúnaðarháskóla Íslands og fyrrverandi hagfræðing hjá CCP (EVE Online). Gervigreindin sem magnari, LLM eins og Minecraft, fatan sem hver kynslóð fyllir, velviljaða búrið og fullveldi yfir eigin gögnum — og af hverju þetta snýst um stjórnarhætti, ekki tækni.
-
Íslenska:Hvað verður um útgáfuiðnaðinn þegar gervigreind tekur völdin? Ég ræði við Pietro Segreto, ítalskan doktorsnema sem rannsakar gervigreind í útgáfu, um hvers vegna útgefendur eru í kjarnann hliðverðir þekkingar, hvernig þeir færast frá því að selja bækur yfir í að selja þjónustu byggða á gögnum sínum, og af hverju gögn — ekki líkönin sjálf — eru raunverulega verðmætið. Samtal um sköpun, sjálfstæði (sovereignty), stjórnarhætti og hvers vegna við ættum kannski að tala um stór mállíkön frekar en „gervigreind". (Þátturinn er á ensku.)
English:What happens to publishing when AI enters the picture? I sit down with Pietro Segreto, an Italian PhD student researching AI in the publishing industry, to explore why publishers are at heart the gatekeepers of knowledge, how they're shifting from selling books to selling services built on their data, and why data — not the models themselves — is the real value. A wide-ranging conversation on creativity, sovereignty, governance, and why we might do better to talk about large language models rather than "AI."
-
Saknas det avsnitt?
-
Í þessum þætti mætir Guðmundur Smári Gunnarsson. Við ræðum hvernig flókin mannleg færni mótast í taugakerfinu og hvernig líkamsvitund nýtist jafnt í dansi, flugveiði og golfi. Magnús deilir tilraun sinni þar sem hann notar gervigreind til að greina Trackman-gögn og hreyfimyndbönd til að endurbyggja golfsveifluna. Saman velta þeir upp „prompt-prófi“ Guðmundar um einlendu dýrin á Íslandi, „2026-stimplinum“ sem frystir vinnustaði í fortíðinni og húmor tækninnar gagnvart range-boltum á leið til Valhallar.
-
Í þessum þætti fær Magnús Smári til sín dr. Sigrúnu Stefánsdóttur, fjölmiðlafræðing og fyrrum dagskrárstjóra RÚV.Þau ræða þróun fjölmiðla, stöðu íslenskrar tungu og hvernig gervigreindin breytir námi og fréttamennsku. Sigrún deilir athyglisverðri tilraun þar sem nemendur kepptu við tæknina og veltir því upp hvort við séum að ræna ungt fólk dýrmætri lífsreynslu. Samtal um dýpt, gagnrýna hugsun og mikilvægi þess að halda í manneskjuna í stafrænum heimi.
-
Í þessum þætti er gestur minn Smári Sigurðsson, múrarameistari og faðir minn. Saman ræðum við breytta tíma, frá uppvexti í sveit og vinnu við Laxárvirkjun yfir í tækniöldina sem við lifum í dag. Smári hefur haldið sig fjarri tölvum og snjallsímum stærstan hluta ævinnar og hefur einstaka sýn á hvernig tæknin hefur breytt samskiptum okkar – eða eins og hann segir: „Við erum búin að hlaða múra í kringum okkur.“Helstu umræðuefni:Meistarinn og lærisveinninn: Að læra með því að horfa og framkvæma.Ábyrgð og vinnusemi: Að klára verkin og standa við orð sín.Stafræni múrinn: Hvernig tæknin getur hindrað raunveruleg mannleg samskipti.Sögur úr fortíðinni: Frá innrásinni í Tékkóslóvakíu 1968 til páfaheimsóknar í Póllandi.Einlægt og tímalaust spjall um gildi sem aldrei fara úr tísku.
-
Í þessum þætti af ræðir Magnús Smári við Lilju Dögg Jónsdóttur, framkvæmdastjóra Almannaróms, miðstöðvar um máltækni á Íslandi.Samtalið er ferðalag um fortíð, nútíð og framtíð íslenskunnar í stafrænum heimi. Lilja rekur sögulega baráttu þjóðarinnar fyrir íslenskum stöfum á lyklaborðum, útskýrir þá brýnu þörf sem er á íslenskum þjálfunargögnum fyrir gervigreind og lýsir þeim metnaðarfullu verkefnum sem Almannarómur leiðir til að tryggja að tæknin tali okkar tungu.
-
Hver er sál tækninnar? Í þessum enska þætti ræðir Magnús Smári við ítölsku hugsuðina Dr. Roberto Buccola og prófessor Giorgio Baruchello. Í stað tæknilegrar umræðu er gervigreind krufin með tækjum sálgreiningar, goðafræði og heimspeki.
Eru reikniritin nýir guðir og gervigreindin nútíma gullgerðarlist?
-
Í þessum þætti af "Temjum tæknina" sest Magnús Smári niður með Sigurði Óla, vöruþróunarstjóra hjá Datalab, og þeir rýna í eina af stærstu spurningum samtímans: Hvernig sköpum við raunverulegt virði með gervigreind? Í hlaðvarpinu er m.a. fjallað um muninn á "gamaldags" spálíkönum og nýrri spunagreind/skapandi-gervigreind á borð við ChatGPT. Sigurður deilir hagnýtri reynslu sinni af því að hanna lausnir fyrir fyrirtæki og ræðir áskoranir eins og óvissu, "hallucinations" og hið svokallaða "AI Productivity Paradox". Hvaða færni verður mikilvægust í framtíðinni þegar tæknin getur leyst sífellt fleiri verkefni? Er skortur á forriturum, eða skortur á tæknifólki með samkennd og heildarsýn? Þátturinn veltir upp stórum spurningum um menntun, ábyrgð og hvernig við sem samfélag getum tryggt að tæknin þjóni mannlegum gildum, en ekki öfugt. Þetta er ómissandi samtal fyrir alla sem vilja skilja ekki bara hvað gervigreind er, heldur hvað hún þýðir fyrir okkur.
-
Sérstakur þáttur" af Temjum tæknina, þar sem óljóst er hvor sé gestur eða hlaðvarpsstjórnandi, en Pia Sigurlína langaði að ræða við Magnús um Scite sem nemendur og starfsmenn HA hafa aðgang að í tilefni að Open Access.Sagt verður frá hvers vegna Scite.ai varð fyrir valinu og hvernig innleiðingin gengur. Hvaða hlutverk bókasafnið hefur í ferlinu? Einnig verður rætt um hvað sönnunardrifin nálgun er og hvernig nemendur ættu að nota gervigreind. Gerir gervigreind námið erfiðara, ekki auðveldara? Síðast en ekki síst verður rætt um mikilvægi þess að hafa gagnrýna hugsun ávallt í fyrirrúmi. Hér er hlekkur í viðtal á ensku sem Magnús Smári tók fyrr á árinu við Sean Rife, meðstofnanda Scite.ai, um hlutverk gervigreindar í vísindum og menntun.
-
Getur spjallmenni komið í stað sálfræðings? Og hvaða ábyrgð berum við á tímum þar sem tæknin býður upp á skjótar lausnir við flóknum mannlegum vanda? Pétur Maack Þorsteinsson sálfræðingur fer yfir mörkin milli manns og vélar og veltir upp spurningunni um hvað raunverulega skiptir máli þegar fólk þarf á stuðningi að halda.
-
Í þessum þætti af „Temjum tæknina“ ræðir Magnús Smári Smárason við Sverri Bergmann Magnússon, nýútskrifaðan viðskiptafræðing frá Háskólanum á Akureyri og bæjarfulltrúa. Við byrjum að ræða um meistararitgerð Sverris þar sem hann rannsakaði áhrif síaukinnar stafrænnar tengingar á mörk vinnu og einkalífs hjá sveitarstjórnarfólki. Þaðan þróast umræðan yfir í víðtækar áskoranir nútímans, svo sem stöðugt áreiti, kulnun, væntingar um tafarlaus viðbrögð og hvernig samfélagsmiðlar og stafræn tækni almennt móta líf okkar og störf. Einnig er kafað ofan í hlutverk og áhrif gervigreindar, bæði sem mögulegt hjálpartæki við að auka skilvirkni en líka sem áskorun sem krefst gagnrýninnar hugsunar og meðvitaðrar notkunar. Þátturinn veltir upp spurningum um mikilvægi endurheimtar, mannlegra tengsla og hvernig við getum nýtt tækni þannig að hún þjóni okkur sem á sem í stað þess að stjórna okkur. Hlustendur fá innsýn í raunverulegar áskoranir og mögulegar leiðir til að finna jafnvægi í tæknivæddum heimi.
-
Í þessum þætti af Temjum tæknina ræðir Magnús Smári við listamanninn Tolla og Dr. Auðbjörgu Björnsdóttur um áhrif gervigreindar á sköpun, menntun og manneskjuna. Samtal þeirra snýst um jafnvægi, innri ró og hvernig við getum nýtt tæknina á mannúðlegan og skapandi hátt.
-
In this episode of Temjum tæknina (Taming Technology), we speak with Professor Sean Rife, co-founder of Scite, about the role of AI in science and education. The interview is in English. The University of Akureyri recently signed a two-year agreement with Scite, granting full access to students and staff. Implementation has begun in collaboration with faculty, the university library, and the IT and teaching support center.
-
Í þessum þætti af Temjum tæknina ræðum við við prófessor Sean Rife, meðstofnanda Scite, um áhrif gervigreindar á vísindastarf og menntun. Viðtalið fer fram á ensku. Háskólinn á Akureyri hefur nýlega gert tveggja ára samning við Scite sem veitir öllum nemendum og starfsfólki aðgang að þessari öflugu þjónustu – og er innleiðing hafin í samstarfi við kennara, bókasafn og upplýsingatæknimiðstöð.
-
Í þættinum fáum við innsýn í ótrúlega vegferð Safa Jemai, sem flutti frá Túnis til Íslands 23 ára, lærði íslensku á fimm mánuðum og rekur í dag tvö gjörólík fyrirtæki – Vikonnek í gervigreindarlausnum og Mabrúka í kryddum sem tengir hana á áhugaverðan hátt við uppruna sinn í Túnis. Safa ræðir við Magnús um reynslu sína af því að byrja upp á nýtt í nýju landi, hvernig hún sameinar tækni og matarhefðir, mikilvægi þess að fylgja ástríðu sinni og hvernig við sem samfélag getum tekist á við örar tæknibreytingar og áhrif gervigreindar á framtíðina.
-
Gestur þáttarins er Jónatan Sólon Magnússon, doktorsnemi við heimspeki- og vísindaaðferðafræðistofnun Kepler háskólans í Linz, Austurríki. Jónatan rannsakar gervigreind og efnahagsaðstæður í tengslum við þá þróun með sérstaka áherslu á vinnumarkaðinn. Við ræðum áhrif gervigreindar á störf, hvernig sjálfvirknivæðing getur haft í för með sér breytingar á vinnumarkaði og hugmyndina um "frelsi frá vinnu til að skapa frelsi til vinnu." Jónatan kynnir hugmyndir um grundvallarframfærslu sem leið til að takast á við breytingar á vinnumarkaði, nýtingu gervigreindar til að taka yfir óæskileg störf, og hvernig kapítalískt hagkerfi þarf að þróast til að mæta nýjum veruleika í loftslagsmálum og tæknibreytingum.
-
Í þættinum fær Magnús Smári heimsókn frá Gísla Ragnari Guðmundssyni, fyrrum starfsmanni Háskóla-, iðnaðar- og nýsköpunarráðuneytisins sem tók þátt í gerð aðgerðaáætlunar Íslands í málefnum gervigreindar til 2026 og nú starfar sem ráðgjafi hjá KPMG. Þeir ræða stöðu gagnamála hjá hinu opinbera, áskoranir við innleiðingu gervigreindar í íslenskri stjórnsýslu, mikilvægi góðra gagnagrunna fyrir gervigreindarnýtingu, hvernig menntakerfið þarf að bregðast við tæknibreytingum, og stærri samfélagslegar spurningar varðandi atvinnubreytingar og þjóðfélagslega aðlögun.
-
Dr. Ari Kristinn Jónsson er einn áhrifamesti tæknileiðtogi Íslands – fyrrum NASA-vísindamaður, fyrrverandi rektor HR og frumkvöðull á sviði gervigreindar, menntunar og nýsköpunar. Í þessum þætti skyggnumst við inn í ótrúlegan feril hans, leiðtogastíl og ástríðu fyrir því að nýta tækni til að leysa raunveruleg vandamál – frá Mars-jeppum yfir í menntun framtíðarinnar.
-
Gesturinn í þessum þætti er Helena Sigurðardóttir kennsluráðgjafi hjá Háskólanum á Akureyri, Helena er grunnskólakennari og hefur verið mikill frumkvöðull í að innleiða tækni frá spjaldtölvuvæðingu grunnskóla yfir í gervigreind verkfæri í háskólasamfélaginu, virkilega gaman að fá hana í spjall og margir afar áhugaverðir punktar ræddir.
-
Í þessum fyrsta þætti er rætt við Gunnar Ásgeir Ásgeirsson, kerfisstjóra við Háskólann á Akureyri, hann deilir reynslu sinni úr kvikmyndabransanum – sögum af sýningarstjórastarfinu sem hvarf með stafrænu byltingunni til textavinnslu og verndun íslenskunar.Við spyrjum: Hvernig temjum við tæknina á ábyrgan hátt, án þess að missa tökin?
Gunnar er líka gestgjafi hlaðvarpsins Litli mallakúturinn – hlustaðu á það hér: Spotify tengill.
Bónus fyrir tækniáhugafólk: Kíktu á WhisperSST.is – 100% staðbundið, open-source máltækniviðmót í þróun sem þýðir íslenskt tal í texta beint á þinni vél, án skýjaþjónustu eða nettengingar (eftir fyrsta niðurhal). Þetta verkfæri keyrir á þínum vélbúnaði og tryggir fullkomið næði. Skoðaðu kóðann og prófaðu sjálf(ur) á GitHub.
- Visa fler
