Avsnitt
-
เรื่อง ‘รังสี’ ใครว่าเป็นเรื่องเล็ก เมื่อปลายเดือนมีนาคม 2566 ที่ผ่านมา เกิดเหตุการณ์ ‘ซีเซียม-137’ ซึ่งเป็นวัตถุกัมมันตรังสีที่ส่งผลต่อสุขภาพหายไปจากโรงงาน แล้วพบว่าถูกถลุงเป็นฝุ่นแดง สร้างความตื่นตระหนกไปทั่วประเทศ จะดีกว่าไหมถ้าหากเรารู้จักสัญลักษณ์ความปลอดภัยทางรังสีง่าย ๆ อย่างป้ายเตือนที่เป็นสากลของวัตถุกัมมันตรังสี หรือเครื่องหมายพื้นที่ที่มีกัมมันตภาพรังสี และอันตรายจากการสัมผัสวัตถุกัมมันตรังสี รวมถึงการบริหารจัดการความเสี่ยง เพื่อป้องกันเหตุการณ์แบบนี้ในอนาคต 01:05 คำถามนำ ‘สัญลักษณ์เตือนอันตรายจากกัมมันตภาพรังสีหน้าตาเป็นอย่างไร?’ 01:58 คำชวนสับสน ‘กัมมันตรังสี’ vs ‘กัมมันภาพรังสี’ ความหมายต่างกันอย่างไร? 02:23 การสลายตัวของกัมมันตรังสีโดยทั่วไป และการสลายตัวของ ‘ซีเซียม-137’ 02:58 อันตรายจากการสัมผัสกัมมันตรังสีในระยะสั้นและระยะยาว 03:26 ผลกระทบต่อสุขภาพ ปัจจัยที่ส่งผลต่ออันตรายจากการสัมผัสรังสี หลักการหลีกเลี่ยงอันตรายจากการสัมผัสรังสี 06:15 ตัวอย่างกัมมันตรังสีที่ใช้ในโรงงานอุตสาหกรรมและการแพทย์ 06:31 การใช้รังสีรักษาทางการแพทย์ 07:29 การใช้รังสีในการศึกษาวิจัยทางเคมี 08:41 การบริหารจัดการความเสี่ยงภายในองค์กรที่มีการเก็บวัตถุกัมมันตรังสี...
-
ปัจจุบันการระบาดของโควิด-19 ทำได้เราได้เห็นถึงเทคโนโลยีการผลิตวัคซีนที่น่าทึ่ง มีการผลิตวัคซีนหลากหลายประเภทออกมาเพื่อหยุดยั้งการระบาดของโรค ไม่ว่าจะเป็น Inactivated vaccine Viral vector vaccine Subunit vaccine หรือ mRNA vaccine แต่รู้หรือไม่เทคโนโลยีการผลิตวัคซีนบางชนิดมีมาก่อนที่จะเกิดการระบาดครั้งใหญ่ และบางเทคโนโลยีก็ต่อยอดมาจากเทคโนโลยีอื่น เช่น ยีนบำบัด (gene therapy) มาฟังเกร็ดน่ารู้เกี่ยวกับวัคซีน ทั้งความเป็นมา หลักการทำงาน และความพิเศษของเทคนิคการผลิตวัคซีนแต่ละชนิด พร้อมอัปเดตวัคซีนไทยที่น่าจับตามอง กับ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ป๋วย อุ่นใจ อาจารย์ประจำภาควิชาชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล นักสื่อสารวิทยาศาสตร์ผู้มากความสามารถ หนึ่งในผู้เขียนหนังสือ Vaccine War สมรภูมิวัคซีนโควิด-19 ผู้แปลหนังสือ เมื่อโลกติดเชื้อ ฉบับกระชับ บรรณาธิการหนังสือ ไวรัส ฉบับกระชับ คอลัมน์นิสต์ประจำมติชนสุดสัปดาห์ กรุงเทพธุรกิจ...
-
Saknas det avsnitt?
-
ปฏิเสธไม่ได้ว่าหน้ากากอนามัย กลายเป็นหนึ่งในสิ่งจำเป็นในยุคนี้ไปเสียแล้ว เนื่องจากการระบาดของโควิด-19 ซึ่งมีการกลายพันธุ์และแพร่กระจายเป็นวงกว้างอย่างต่อเนื่อง เมื่อไม่นานมานี้ ได้มีการพูดถึงประสิทธิภาพของหน้ากากอนามัยในการป้องกันโควิด-19 และตัวย่อ BFE, PFE, VFE บนกล่องหน้ากากอนามัยกันเป็นวงกว้างในโซเชียลมีเดีย จนทำให้หลายคนเกิดความวิตกกังวลว่าหน้ากากอนามัยที่เราใส่อยู่สามารถป้องกันโควิด-19 ได้หรือไม่ มาพลิกหลังกล่องหน้ากากอนามัย ไขความหมายของตัวย่อ BFE, PFE, VFE ทำความเข้าใจประสิทธิภาพของหน้ากากอนามัยเพื่อป้องกันโควิด-19 ไปกับ รองศาสตราจารย์ ดร.กิตติทัศน์ สุบรรณจุ้ย อาจารย์ประจำกลุ่มสาขาวิชาวัสดุศาสตร์และนวัตกรรมวัสดุ คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล 01:12 BFE, PFE, VFE บนกล่องหน้ากากอนามัยหมายถึงอะไร รองศาสตราจารย์ ดร.กิตติทัศน์ สุบรรณจุ้ย กล่าวถึงความหมายของ BFE, PFE, VFE บนกล่องหน้ากากอนามัยอย่างคร่าว ๆ 02:14 ต้องเป็นหน้ากากอนามัยที่ได้ VFE 99% เท่านั้นไหม...
-
มาพูดคุยกันต่อเนื่องถึงเบื้องหลังที่ทำให้นักกีฬา วิ่งได้เร็วกว่าคนทั่ว ๆ ไป ความอัศจรรย์ของร่างกายมนุษย์ และปัจจัยที่พานักวิ่งไปสู่เหรียญทองโตเกียวโอลิมปิกเกมส์ ในสนามการแข่งขันวิ่ง 100 เมตรไปกับ รองศาสตราจารย์ ดร.เทพมนัส บุปผาอินทร์ อาจารย์ประจำภาควิชาสรีรวิทยา ประธานหลักสูตรปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาสรีรวิทยาการออกกำลังกาย (หลักสูตรนานาชาติ) คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล 00:46 ทำไมนักวิ่งถึงทำเวลาได้น้อยกว่าคนทั่วไป รองศาสตราจารย์ ดร.เทพมนัส บุปผาอินทร์ เกริ่นถึง 4 ปัจจัยที่ทำให้นักวิ่งทำเวลาได้น้อยกว่าคนทั่วไป และสามารถคว้าชัยในการแข่งขันได้ และปูความเข้าใจเกี่ยวกับหลักการเคลื่อนที่เบื้องต้น ซึ่งเป็นหลักการสำคัญที่เชื่อมโยงกับปัจจัยทั้ง 4 อย่างที่ส่งผลต่อการวิ่งระยะสั้นโดยตรง 04:18 ปัจจัยทางสรีรวิทยา (Physiological Factor) เมื่อการวิ่งคือการออกแรงผลักตัวเองให้เคลื่อนไปข้างหน้า ทำอย่างไรเราจึงจะสร้างแรงถีบพื้นส่งตัวให้พุ่งออกไปข้างหน้าได้แรงที่สุด และสร้างความเร็วได้ภายในเวลาไม่กี่วินาที รองศาสตราจารย์ ดร.เทพมนัส บุปผาอินทร์ อธิบายถึงกล้ามเนื้อและระบบพลังงานที่ร่างกายใช้ในการวิ่งระยะสั้น และระบบประสาทและการตอบสนองต่อสิ่งกระตุ้นซึ่งส่งผลโดยตรงกับการออกตัวของนักกีฬาพร้อมยกกรณีตัวอย่าง นอกจากนั้นยังให้ข้อมูลเพิ่มเติมถึงพันธุกรรม การฝึกฝนที่มีส่วนในการเพิ่มปริมาณกล้ามเนื้อ...
-
การแข่งขันวิ่งอยู่คู่กับกีฬาโอลิมปิกเกมส์มาตั้งแต่ครั้งยุคโบราณ และโอลิมปิกเกมส์ยุคใหม่ซึ่งเริ่มจัดขึ้นในปี ค.ศ. 1896 จนกระทั่งปัจจุบัน ผ่านมากว่า 125 ปี การแข่งขันวิ่งก็ยังเป็นหนึ่งในไฮไลท์ของกีฬากรีฑา ที่ผู้คนจับตามองเป็นอย่างมากว่าใครจะถูกจารึกชื่อเป็นมนุษย์ที่เร็วที่สุดในโลก ในการแข่งขันโตเกียวโอลิมปิกส์เกมส์ 2021 ซึ่งได้ทำการแข่งขันประเภทวิ่งทุกรายการเสร็จสิ้นในวันที่ 8 สิงหาคม 2564 นี้ แน่นอนว่า ความตื่นเต้น ระทึกใจ นับเป็นเสน่ห์อย่างหนึ่งของการเชียร์นักวิ่งทุกประเภท โดยเฉพาะการแข่งขันประเภทวิ่งประเภท 100 เมตร ซึ่งนักวิ่งลมกรดทั้งหลายต่างฝึกซ้อมกันนานแรมปี เพื่อเค้นพลังชิงชัยกันในเวลาไม่กี่วินาทีเท่านั้น ส่องสถิตินักวิ่ง 100 เมตร ในโตเกียวโอลิมปิกเกมส์ และสถิติวิ่ง 100 เมตร ที่ดีที่สุดของการแข่งโอลิมปิกเกมส์ยุคใหม่ รวมถึงสถิติของนักวิ่งระยะ 100 เมตร ที่ชาวไทยเคยทำไว้ในการแข่งขันโอลิมปิกเกมส์ไปกับ รองศาสตราจารย์ ดร.เทพมนัส บุปผาอินทร์ อาจารย์ประจำภาควิชาสรีรวิทยา ประธานหลักสูตรปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาสรีรวิทยาการออกกำลังกาย (หลักสูตรนานาชาติ)...
-
ใต้ท้องทะเลที่สวยงาม มีสิ่งมีชีวิตแสนพิเศษนานาชนิดอาศัยอยู่ รวมถึง ฉลาม ปลากระดูกอ่อนที่มีวิวัฒนาการมายาวนานอย่างที่น่าทึ่ง หนึ่งในนักล่าแห่งท้องทะเล ซึ่งกำลังถูกคุมคามทั้งจากการบริโภคของมนุษย์ และการเปลี่ยนแปลงสภาพอากาศและสิ่งแวดล้อมอย่างรุนแรงในปัจจุบัน เราอาจจะคิดว่าเดิมทีน่านน้ำประเทศไทยมีฉลามอาศัยอยู่น้อย แต่รู้หรือไม่ว่าน่านน้ำทะเลไทยก็จัดเป็นพื้นที่มีความหลากหลายทางชนิดของปลากระดูกอ่อนมากแห่งหนึ่งของโลก โดยมีปลากระดูกอ่อนอย่างน้อย 187 ชนิด แบ่งเป็นฉลามกว่า 87 ชนิด กระเบน 95 ชนิด และไคเมรา 5 ชนิด ซึ่งในจำนวนนี้ยังมี 13 ชนิดที่ยังไม่มีชื่ออย่างเป็นทางการเนื่องจากมีลักษณะบางส่วนที่แตกต่างจากชนิดที่เคยมีการศึกษามาก่อนซึ่งต้องมีการศึกษาเพิ่มเติมอีกด้วย เปิดโลกใต้ทะเลไปรู้จักฉลามไทย ซึ่งกำลังลดจำนวนลง และต้องการการปกป้องอนุรักษ์เอาไว้ไม้แพ้สัตว์ชนิดอื่น ๆ ในวัน Shark Awareness Day ซึ่งตรงกับวันที่ 14 กรกฎาคม นี้ ไปกับ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.เจนจิต คูดำรงสวัสดิ์ อาจารย์ประจำภาควิชาชีววิทยา 01:30 ทะเลในประเทศไทยมีฉลามอยู่ไหม ผู้ช่วยศาสตราจารย์...
-
เมื่อไม่นานมานี้ เรือคอนเทนเนอร์สัญชาติสิงคโปร์ เอ็กซ์-เพรส เพิร์ล ซึ่งบรรทุกสารเคมีกับเครื่องสำอาง เกิดเหตุไฟไหม้นอกชายฝั่งเมืองเนกอมโบ ทางตะวันตกของประเทศศรีลังกา ทำให้มีเม็ดพลาสติกที่ใช้ในอุตสาหกรรมด้านหีบห่อจากตู้คอนเทนเนอร์บนเรืออย่างน้อย 8 ตู้ ตกจากเรือ มีเม็ดพลาสติกจำนวนมหาศาลรั่วไหลลงสู่ทะเล และถูกซัดขึ้นมายังชายหาดเนกอมโบ สถานที่ยอดนิยมของนักท่องเที่ยวและเป็นที่รู้จักกันในชื่อ ศูนย์กลางประมง ซึ่งทางการศรีลังกาได้สั่งปิดพื้นที่และใช้รถแทรกเตอร์ตักเม็ดพลาสติกมารวมกันได้จำนวนมหาศาล เม็ดพลาสติกขนาดเล็กนั้นมีหลายขนาด แต่ที่ถูกพูดถึงมากขึ้นเรื่อย ๆ เป็นวงกว้าง คงจะหนีไม่พ้น “ไมโครพลาสติก และนาโนพลาสติก” ซึ่งกำลังเป็นปัญหาที่น่ากังวลในด้านของผลกระทบต่อระบบนิเวศ ความปลอดภัยและความมั่นคงทางอาหารของมนุษย์ในอนาคต ไมโครพลาสติก และนาโนพลาสติก คืออะไร มาจากไหน หากพลาสติกเหล่านี้รั่วไหลลงสู่สิ่งแวดล้อมแล้วจะเกิดอะไรขึ้น จะสามารถย่อยสลายได้หรือไม่ จะเกิดผลกระทบต่อสิ่งมีชีวิตและสิ่งแวดล้อมโดยรอบอย่างไร เราสามารถช่วยลดปริมาณไมโครพลาสติกและนาโนพลาสติกได้ไหม ไขคำตอบเกี่ยวกับพลาสติกจิ๋ว “ไมโครพลาสติก และนาโนพลาสติก” ไปกับ รองศาสตราจารย์ ดร.กัลยาณี สิริสิงห อาจารย์ประจำภาควิชาเคมี คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล 01:53 ไมโครพลาสติก...
-
เราอาจจะคุ้นเคยกับยีสต์ สิ่งมีชีวิตขนาดเล็ก ในกระบวนการทำขนมปังให้ฟูนุ่ม หมักเบียร์หรือบ่มไวน์ให้รสชาติดี เพิ่มสุนทรียภาพในรับประทานอาหารไปอีกขั้น แต่รู้หรือไม่ว่าถึงแม้ยีสต์จะเป็นสิ่งมีชีวิตที่ซับซ้อนน้อยกว่ามนุษย์ แต่ก็ยังคงมีโครงสร้างและกระบวนการพื้นฐานที่เหมือนหรือคล้ายคลึงกับของมนุษย์ รวมถึงเป็นที่ยอมรับอย่างแพร่หลายในระดับสากลในการนำมาใช้เป็นสิ่งมีชีวิตต้นแบบในการศึกษาวิจัยทางวิทยาศาสตร์ได้ด้วย เปิดมุมมองเกี่ยวกับยีสต์สายพันธุ์ Saccharomyces cerevisiae ที่ไม่ใช่แค่ยีสต์ที่ใช้ในกระบวนการหมักอาหารและเครื่องดื่มทั่ว ๆ ไป แต่เป็นยีสต์ที่เป็นสิ่งมีชีวิตต้นแบบในการศึกษาการเกิดโรคของมนุษย์กับ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.อมรรัตน์ นรานันทรัตน์ เจนเซน อาจารย์ประจำภาควิชาพยาธิชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล ผู้ใช้โมเดลยีสต์สายพันธุ์ Saccharomyces cerevisiae ศึกษาการเกิดโรคในมนุษย์ และค้นพบความผิดปกติในระดับในระดับเซลล์ที่อาจเป็นสาเหตุหนึ่งของกระบวนการเกิดโรคทางพันธุกรรมชนิดหนึ่ง ที่มีผลกระทบต่อการสร้างโปรตีนภายในเซลล์ รวมถึงยังค้นพบแนวทางในการแก้ไขความผิดปกติที่เกิดขึ้นซึ่งอาจนำไปสู่การพัฒนาการรักษาผู้ป่วยในอนาคต 01:51 การศึกษากระบวนการการเกิดโรคในมนุษย์มีความสำคัญอย่างไร ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.อมรรัตน์ นรานันทรัตน์ เจนเซน เล่าถึง ความสำคัญของการศึกษากระบวนการการเกิดโรคในมนุษย์ 03:35 ทำไมถึงเลือกใช้ยีสต์ Saccharomyces cerevisiae เป็นโมเดลในการศึกษาการเกิดโรคในมนุษย์ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.อมรรัตน์ นรานันทรัตน์...
-
ถ้าพูดถึงโซลาร์เซลล์ เรามักจะคิดถึงแผงวงจรที่ตั้งอยู่กลางแจ้ง เพื่อเก็บพลังงานจากแสงอาทิตย์แล้วเปลี่ยนให้เป็นพลังงานไฟฟ้า และคุ้นตากับแผงโซลาร์เซลล์ที่ติดตั้งใกล้กับอาคารที่อยู่อาศัย บนหลังคาสิ่งปลูกสร้างต่าง ๆ หรือทุ่งโซลาร์เซลล์กลางแจ้งขนาดใหญ่ แต่รู้หรือไม่ว่าขณะนี้มีการพัฒนาเทคโนโลยีโซลาร์เซลล์ให้ล้ำหน้าไปอีกขั้นด้วยการปรับให้วัสดุที่นำมาสร้างเป็นแผงวงจรสามารถเก็บพลังงานจากแสงที่มีปริมาณน้อยกว่า อย่างเช่นแสงภายในอาคารได้ด้วย โซลาร์เซลล์ในอาคารมีแนวคิดการทำงานแบบไหน มีประโยชน์ และสามารถตอบโจทย์การเข้าสู่ยุค Internet of Things (IOTs) ได้อย่างไร รู้จัก “โซลาร์เซลล์ในอาคาร” ไปกับ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.พงศกร กาญจนบุษย์ อาจารย์ประจำกลุ่มสาขาวิชาวัสดุศาสตร์และนวัตกรรมวัสดุ ผู้ได้รับทุนการวิจัยด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี จากมูลนิธิโทเรเพื่อการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ ประเทศไทย 01:34 มีโซลาร์เซลล์แบบอื่นนอกจากโซลาร์เซลล์กลางแจ้งที่เราคุ้นเคยไหม ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.พงศกร กาญจนบุษย์ อธิบายถึงโซลาร์เซลล์นอกอาคารที่ติดตั้งกลางแจ้งอยู่ทั่วไป และโซลาร์เซลล์ในอาคาร พร้อมบอกถึงความแตกต่างของโซลาร์เซลล์ทั้ง 2 ชนิด 02:30 ทำไมถึงเลือกวิจัยเรื่องโซลาร์เซลล์ที่ใช้ในอาคาร ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.พงศกร กาญจนบุษย์ เล่าถึงความเป็นมา และแนวคิดในการพัฒนาโซลาร์เซลล์ในอาคารที่รองรับการเข้าสู่ยุคของ Internet...
-
ด้วย Life style ที่เปลี่ยนไป การซื้อขายเปลี่ยนจากหน้าร้านตามย่านการค้ามาอยู่บนโลกออนไลน์ เพียงแค่กดสั่งซื้อผ่าน application ต่าง ๆ บน smart phone ก็มีสินค้ามาส่งถึงหน้าบ้าน ประกอบกับสถานการณ์การระบาดของโควิด 19 ที่การเดินทางไปยังย่านการค้าเพื่อจับจ่ายใช้สอยกลายเป็นความเสี่ยงในการรับและแพร่กระจายเชื้อ ธุรกิจการขนส่งจึงเติบโตสวนทางกับธุรกิจอื่น ๆ ที่ซบเซาลงอย่างมาก มาส่องระบบบริการส่งของถึงบ้าน หรือ delivery ที่เราคุ้นเคยกัน ผ่านสายตาของ 2 อาจารย์นักคณิตศาสตร์ อาจารย์ ดร.วสกร แลสันกลาง และ อาจารย์ ดร.ทิพาลัคน์ กฤตยาเกียรณ์ อาจารย์ประจำภาควิชาคณิตศาสตร์ คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล ใน Simple Science ตอน Pickup and delivery : ส่องระบบบริการส่งของถึงบ้านผ่านสายตานักคณิตศาสตร์...
-
คัน จาม คัดจมูก น้ำมูกไหล อาการประจำที่มักจะมาเยือนเหล่าคนทีเป็นภูมิแพ้ เมื่อไปสัมผัสกับสารก่อภูมิแพ้เข้าให้ สารก่อภูมิแพ้กนั้นมีมากมายหลายชนิด ไม่ว่าจะเป็น ไรฝุ่น ชิ้นส่วนหรือสิ่งขับถ่ายของแมลงในบ้าน เช่น แมลงสาบ ขนและรังแคสัตว์ เชื้อรา กลิ่น ควัน ฝุ่นละออง การเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วของอุณหภูมิ ไปจนถึงเรณูของดอกไม้ หญ้า หรือวัชพืชต่าง ๆ ซึ่งนอกจากไรฝุ่นที่ครองแชมป์ตัวการก่อภูมิแพ้แล้ว น่าสนใจว่า ในประเทศไทยมีข้อมูลรายงานพบผู้ที่เกิดอาการภูมิแพ้จากเรณูพืชจำนวนไม่น้อยเลยทีเดียว รู้จักเรื่องภูมิแพ้เรณู ที่จะช่วยให้เราไม่พลาดท่าแพ้ง่าย ๆ อีกต่อไปกับ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.วิษุวัต สงนวล อาจารย์ประจำภาควิชาพฤกษศาสตร์ คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล นักพฤกษศาสตร์ผู้เชี่ยวชาญด้านการแพ้ละอองเรณู หรือ Pollen allergy ใน Simple Science ตอน Top 5...
-
ทั่วโลกมีการพัฒนาวัคซีนต้าน COVID-19 เพื่อหวังสร้างภูมิคุ้มกันหมู่หยุดยั้งการระบาดของ COVID-19 ให้ได้ในเร็ววัน และในขณะนี้มีบริษัทที่ได้รับการสนับสนุนโดยภาครัฐและภาคเอกชนกว่า 9 แห่งทั่วโลก คิดค้นวัคซีนต้าน COVID-19 ได้สำเร็จและผ่านการรับรองจากหน่วยงานควบคุมกำกับด้านคุณภาพและความปลอดภัยของแต่ละประเทศ หรือได้รับการรับรองเป็นกรณีฉุกเฉินโดยองค์การอนามัยโลก (World Health Organization: WHO) เรียบร้อยแล้ว โดยแต่ละบริษัทก็มีการพัฒนาวัคซีนที่แตกต่างกัน และนอกจากวิธีการที่ต่างกันแล้วราคาก็ยังต่างกันอีกด้วย ซึ่งนานาประเทศทั่วโลกก็เร่งดำเนินการสั่งซื้อกันอย่างเร่งด่วน มารู้จักวัคซีนต้าน COVID-19 แบบเจาะลึกและรอบด้านกับ รองศาสตราจารย์ พญ.อรุณี ธิติธัญญานนท์ อาจารย์ประจำภาควิชาจุลชีววิทยา ผู้เชี่ยวชาญด้าน COVID-19 ใน Simple Science ตอน รู้ลึกรอบด้านเทคนิคผลิตวัคซีนต้าน COVID-19 01:36 การพัฒนาวัคซีนต้าน COVID-19 ในปัจจุบันมีกี่ประเภท แต่ละวิธีมีจุดเด่นอย่างไร ใช้เวลาในการพัฒนาเท่าไหร่ รองศาสตราจารย์ พญ.อรุณี อธิบายถึงประเภทของการพัฒนาวัคซีนต้าน COVID-19...
-
ช่วงเวลานี้การแพร่กระจายของโควิด 19 ในประเทศไทยกลับมารุนแรงขึ้นอีกครั้ง ทางภาครัฐก็ได้เร่งสอบสวนและควบคุมโรคในพื้นที่ ประกาศมาตรการป้องกันโรคที่เดิมเคยณรงค์ออกมาหลายประการไม่ว่าจะเป็นการเว้นระยะห่างทางสังคม (Social Distancing) การสวมใส่หน้ากากอนามัย รวมถึง “การล้างมือ” อีกด้วย ทำไม “การล้างมือ” ถึงมีส่วนในการควบคุมโรค การล้างมือมีความสำคัญอย่างไร ต้องทำแบบไหน และมีส่วนช่วยในการป้องกันโควิด 19 อย่างไร ค้นหาคำตอบไปกับ อาจารย์ ดร.อัมพา สุขสาธุ อาจารย์ประจำภาควิชาจุลชีววิทยา ผู้เชี่ยวชาญด้านไวรัสและหนึ่งในทีมวิจัยเรื่องโควิด 19 ใน Podcast Simple Science 00:59 การล้างมือสำคัญอย่างไร ทำไมเราถึงต้องล้างมือ อาจารย์ ดร.อัมพา สุขสาธุ ได้อธิบายถึงเหตุผล และความสำคัญของการล้างมือที่ส่งผลต่อสุขภาพของเรา 02:12 วิธีการล้างมืออย่างถูกต้องทำอย่างไร นานเท่าไหร่ ต้องล้างบ่อยไหม อาจารย์ ดร.อัมพา สุขสาธุ...
-
บนโลกของเรามีสิ่งมีชีวิตอยู่มากมายหลายล้านชนิด ในการค้นพบชนิดพันธุ์ใหม่ ๆ ผู้ที่ค้นพบจะต้องเป็นผู้มีความเชี่ยวชาญ และรู้จักสิ่งมีชีวิตทุกสายพันธุ์หรือไม่ ที่สำคัญคือรู้ได้อย่างไรว่าสิ่งที่ค้นพบเป็นชนิดพันธุ์ใหม่อย่างแท้จริง การรายงานการค้นพบนั้นเกี่ยวข้องกับการรายงานชนิดพันธุ์ที่ใกล้จะสูญพันธุ์ และการอนุรักษ์ความหลากหลายทางชีวภาพ ซึ่งเชื่อมโยงกับความอยู่รอดของมนุษย์อย่างไร ณัฐพล นพพรเจริญกุล หรือ บูม นักซิสเทมาติกส์ ด้านความหลากหลายทางพันธุกรรมและชนิดพันธุ์พืช นักศึกษาระดับปริญญาเอก สาขาพฤกษศาสตร์ ได้บอกเล่าเกี่ยวกับงานของนักซิสเทมาติกส์ ด้านความหลากหลายทางพันธุกรรมและชนิดพันธุ์พืช กับการอนุรักษ์ความหลากหลายทางชีวภาพของโลก แรงบันดาลใจและความท้าทาย รวมถึงความสำคัญของการศึกษาและอนุรักษ์พันธุ์พืช ใน Podcast Simple Science ตอน นักซิสเทมาติกส์ ผู้พิทักษ์ความหลากหลายทางชีวภาพของโลก พร้อมเผยเตรียมพบรายละเอียดดอกดินชนิดใหม่ของโลกต้นปี 2564 นี้ 00:55 รู้จักนักซิสเทมาติกส์ ความหลากหลายทางพันธุกรรม และชนิดพันธุ์พืช บูม ได้ให้ความกระจ่างถึงการทำงานของนักซิสเทมาติกส์ ซึ่งเป็นรากฐานของการศึกษาความหลากหลายทางพันธุกรรม ชนิดพันธุ์พืช และผลพลอยได้ที่ล้ำค่า 05:26 แรงบันดาลใจและความท้าทายในการทำงานด้านการศึกษาความหลายหลากทางพันธุกรรมและชนิดพันธุ์พืช บูม เล่าถึงแรงบันดาลใจในการทำงานด้านการศึกษาความหลากหลายทางพันธุกรรมและชนิดพันธุ์ของ...
-
สภาพอากาศในเดือนตุลาคม 2563 นี้ บางพื้นที่มีฝนตกอย่างต่อเนื่องด้วยอิทธิพลของร่องความกดอากาศและพายุ แน่นอนว่าช่วงเวลาที่ฝนตกชุกนั้น นอกจากโควิด 19 ที่ทุกคนจะต้องเฝ้าระวัง การ์ดอย่าตกกันแล้ว เราก็ควรให้ความสำคัญกับโรคภัยไข้เจ็บยอดฮิตในพื้นที่เขตร้อนอย่างประเทศไทย เช่น โรคไข้เลือดออก และโรคอื่น ๆ ทีมียุงเป็นพาหะของโรคด้วยเช่นกัน ซึ่งหนึ่งในการป้องกันโรคคือการทำลายแหล่งเพาะพันธุ์ยุง และหลีกเลี่ยงไม่ให้โดนยุงกัด ที่สามารถทำได้ด้วยการใช้ยากันยุงในรูปแบบต่าง ๆ เราสามารถสกัด “ยาทากันยุง” เองได้หรือไม่ และเทคนิคพื้นฐานในการทำยาทากันยุง ที่มีประสิทธิภาพและปลอดภัยคืออะไร ดร.จินรภา โพธิกสิกร นักวิทยาศาสตร์ชำนาญการพิเศษ ภาควิชาจุลชีววิทยา มีคำตอบ 01:07 ยาทากันยุง เกราะป้องกันสารพัดโรคเขตร้อน ดร.จินรภา โพธิกสิกร อธิบายถึงโรคเขตร้อนที่มียุงเป็นพาหะโรคไหนบ้างที่เราสามารถป้องกันการติดต่อได้ง่าย ๆ ด้วยการทายาทากันยุง 01:53 อะไรเป็นเทคนิคพื้นฐานที่สำคัญในการทำยาทากันยุง ดร.จินรภา โพธิกสิกร เล่าถึงพื้นฐานที่สำคัญในการทำยาทากันยุงที่มีประสิทธิภาพ 02:43 How to...
-
มองอดีต เข้าใจปัจจุบัน ไปจนถึงอนาคตไปกับ ดร.นำชัย ชีววิวรรธน์ จากฝ่ายสร้างสรรค์สื่อและผลิตภัณฑ์ สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) ศิษย์เก่าคณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล และนักสื่อสารวิทยาศาสตร์ผู้ได้รับรางวัลนักแปลแห่งชาติ สุรินทราชา ปี 2563 จากสมาคมนักแปลและล่ามแห่งประเทศไทย เจ้าของผลงานแปลหนังสือชุดของ ยูวัล โนอาห์ แฮรารี (Yuval Noah Harari) ที่โด่งดังไปทั่วโลก อย่างประวัติย่อมนุษยชาติ (Sapiens: A Brief History of Humankind), 21 บทเรียนสำหรับศตวรรษที่ 21 (21 Lessons for the 21st Century), โฮโมดีอุส ประวัติย่อของวันพรุ่งนี้ (Homo Deus: A Brief...
-
พบกับหนึ่งในอาจารย์ที่ถือได้ว่าเป็นตัวอย่างของสตรีแห่งปี รองศาสตราจารย์ พญ.อรุณี ธิติธัญญานนท์ อาจารย์ประจำภาควิชาจุลชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล ซึ่งเป็นหนึ่งในสตรีที่ได้รับทุนพิเศษเพื่องานวิจัย COVID – 19 จากโครงการทุนวิจัย ลอรีอัล ประเทศไทย “เพื่อสตรีในงานวิทยาศาสตร์” ในปี 2563 นี้ กว่าจะมาเป็นนักวิทยาศาสตร์ในวันนี้ อาจารย์มีมุมมองและแนวคิดอย่างไรบ้างจึงประสบความสำเร็จและมาถึงจุดนี้ได้ 01:04 เกี่ยวกับการทำงานวิจัย COVID-19 03:00 หลักการและวิธีการจัดการในการดำเนินงานวิจัยอย่างรวดเร็ว 08:28 ฝากถึงนักศึกษาที่เรียน หรือสนใจด้านวิทยาศาสตร์ และนักวิจัยวิจัยรุ่นใหม่
-
ปฏิเสธไม่ได้เลยว่าพลังงานเป็นสิ่งที่สำคัญ และจำเป็นกับการดำรงชีวิตของมนุษย์เป็นอย่างมาก พลังงานผลิตได้จากหลายแหล่ง ทั้งพลังงานจากฟอสซิล เช่น น้ำมัน ก๊าซธรรมชาติ ที่เรารู้จักกันดี และพลังงานทดแทนอย่างพลังงานจากลม น้ำ หรือ พลังงานจากแสงอาทิตย์ ที่เป็นพลังงานสะอาดซึ่งมีผลกระทบต่อชีวิตและทรัพย์สินมนุษย์น้อยที่สุด เมื่อไม่นานมานี้ ได้มีการแถลงข่าวที่ประเทศสหรัฐอเมริกา เกี่ยวกับกระบวนการสร้างโซลาร์เซลล์แบบใหม่ โดยสามารถควบคุมการสร้าง perovskite ซึ่งเป็นชั้นดูดซับกักเก็บและเปลี่ยนพลังงาน แบบหลายชั้นต่อกันได้เป็นครั้งแรกของโลก คิดค้นโดย 2 นักวิจัยไทย กช อามระดิษฐ์ บัณฑิตสาขาวัสดุศาสตร์และวิศวกรรมนาโน และอาจารย์ที่ปรึกษา ผู้ช่วยศาสตราจารย์ พงศกร กาญจนบุษย์ อาจารย์ประจำกลุ่มสาขาวิชาวัสดุศาสตร์และนวัตกรรมวัสดุ การคิดค้นนวัตกรรมดี ๆ ให้สำเร็จได้นั้น ก็เหมือนกับการคลำทางออกในห้องมืด ต้องอาศัยทั้งความขยันและตั้งใจของนักศึกษา วิสัยทัศน์ของอาจารย์ที่ปรึกษา ประสิทธิภาพของอุปกรณ์เครื่องใช้ต่าง ๆ และที่สำคัญคือทำการวิจัยอย่างมีเป้าหมาย โดยมีหลักการทางวิทยาศาสตร์เป็นโคมไฟส่องแสงสว่าง ผู้ช่วยศาสตราจารย์ พงศกร กาญจนบุษย์ กล่าว...
-
พืช มีวิวัฒนาการมากว่าร้อยล้านปี มีความหลากหลายกว่าแสนชนิดกระจายอยู่ทั่วโลก โดยพืชแต่ละชนิดก็มีลักษณะและความพิเศษแตกต่างกันไป ทำให้เราสามารถพบพืชบางชนิดได้เฉพาะบางพื้นที่เท่านั้น พืชเฉพาะถิ่นบางชนิดมีสารออกฤทธิ์ที่สามารถนำไปใช้ทางการแพทย์ได้ บางชนิดใช้เป็นอาหารได้ บางชนิดเป็นไม้ประดับที่มีมูลค่าทางเศรษฐกิจ บางชนิดเป็นพืชหายาก และหนึ่งผู้ที่ทำหน้าที่สำรวจเพื่อสืบหาและศึกษาพืชพรรณที่แสนพิเศษ เพื่ออนุรักษ์พืชเหล่านี้ไว้ก็คือนักพฤกษศาสตร์ที่ทำงานด้านอนุกรมวิธานพืชนั่นเอง การศึกษาด้านอนุกรมวิธานพืชไม่ใช่เพียงการตั้งโจทย์วิจัยแล้วหาคำตอบภายใน 2-3 ปี แต่เป็นการใช้ประสบการณ์ของนักวิจัยร่วมกันสำรวจและศึกษาพืชแต่ละกลุ่มอย่างรอบด้านตามความความเชี่ยวชาญ ก่อนจะนำมารวบรวมเป็นข้อมูลมีความสมบูรณ์ที่สุด เพื่อวางแผนการอนุรักษ์อย่างยั่งยืน 2 นักพฤกษศาสตร์ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ทยา เจนจิตติกุล และ ดร.สาโรจน์ รุจิสรรค์สกุล อาจารย์ประจำภาควิชาพฤกษศาสตร์ จากคณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล ซึ่งล่าสุดได้ตีพิมพ์การค้นพบ “เปราะแมงมุม” พืชเฉพาะถิ่นสีขาวสวย สกุลเปราะ พืชเฉพาะถิ่นชนิดใหม่ของไทยกล่าว 01:18 พืชเฉพาะถิ่นคืออะไร ทำความเข้าใจกับความหมายของพืชเฉพาะถิ่น และเบื้องหลังการทำงานของนักพฤกษศาสตร์ในการสำรวจเพื่อสืบหาพืชชนิดใหม่ กับผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ทยา เจนจิตติกุล และ ดร.สาโรจน์ รุจิสรรค์สกุล 03:30 ความสำคัญของพืชเฉพาะถิ่น...
-
เมื่อไม่นานมานี้ ทีมนักวิจัยคณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล และกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข ร่วมกับ บริษัท เซโนสติกส์ จำกัด บริษัทสตาร์ทอัพด้านเทคโนโลยีชีวภาพสัญชาติไทย แถลงข่าวการคัดกรองผู้ติดเชื้อด้วยตัวอย่างน้ำลายและชุดทดสอบแบบเร็วด้วยเทคนิคแลมป์เปลี่ยนสี ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.สมชาย เชื้อวัชรินทร์ ผู้อำนวยการศูนย์ความเป็นเลิศเทคโนโลยีชีวภาพทางการแพทย์ (CEMB) และคุณกวิน น้าวัฒนไพบูลย์ หัวหน้านักวิจัย และกรรมการผู้จัดการบริษัท เซโนสติกส์ จํากัด บริษัทสตาร์ทอัพภายใต้คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล ได้เผยถึงความสำเร็จการพัฒนาชุดตรวจ COVID-19 ด้วยเทคนิคแลมป์เปลี่ยนสี ด้วยการใช้สตาร์ทอัพโมเดล 01:16 โครงการพัฒนาชุดทดสอบแบบเร็วเริ่มขึ้นอย่างไร ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.สมชาย เชื้อวัชรินทร์ เผยจุดเริ่มต้นของการพัฒนาชุดตรวจ COVID-19 ด้วยเทคนิคแลมป์เปลี่ยนสีภายใต้โครงการพัฒนาชุดทดสอบแบบเร็ว 03:40 เทคนิคแลมป์เปลี่ยนสี หรือ RT-LAMP คืออะไร มีข้อดีอย่างไร รู้จักกับเทคนิคแลมป์เปลี่ยนสี...
- Visa fler
