Avsnitt
-
Czy bukiet może być dziełem sztuki? W dzisiejszym odcinku audycji rozmawiamy z Sebastianem Reichenbachem, założycielem studia florystycznego Reichenbach Flowers, którego kompozycje wyróżniają się odważną formą i autorskim stylem. Nasz gość opowiada o swojej drodze od pierwszych prób sprzedaży kwiatów do stworzenia rozpoznawalnej marki, zdradza, skąd czerpie inspiracje i wyjaśnia, dlaczego nie boi się łamać florystycznych schematów. To inspirująca rozmowa o kreatywności, odwadze i budowaniu własnej marki krok po kroku.
Red. Marija Žukovska -
Jak pokazać historię bez uproszczeń i jednocześnie zainteresować współczesnego widza? W dzisiejszym odcinku audycji kontynuujemy rozmowę z Piotrem Kornobisem, scenarzystą filmu dokumentalnego „Rzeczpospolita. Koniec i początek”. W drugiej części wywiadu opowiada on o najcenniejszych eksponatach wykorzystanych w filmie, kulisach pracy nad dokumentem oraz o tym, dlaczego zrezygnował z klasycznych rekonstrukcji historycznych. Rozmawiamy także o roli autentycznych zabytków, możliwościach sztucznej inteligencji w filmach historycznych i o tym, jak opowiadać o przeszłości, by pomagała lepiej zrozumieć współczesny świat.
Red. Marija Žukovska -
Saknas det avsnitt?
-
Czy historia może wyjaśniać współczesność? W dzisiejszej audycji rozmawiamy z Piotrem Kornobisem, scenarzystą i reżyserem filmu dokumentalnego „Rzeczpospolita. Koniec i początek”, którego premiera odbyła się na antenie LRT Kultura, film można obejrzeć na platformie LRT Epika. W pierwszej części wywiadu autor opowiada, dlaczego jego film nie jest opowieścią o historii, lecz o współczesnym świecie, jak wojna w Ukrainie zmieniła sposób patrzenia na wspólne dziedzictwo Polski i Litwy oraz dlaczego twórcy zdecydowali się oddać głos historykom z różnych krajów. To rozmowa o pamięci, bezpieczeństwie i historii, która wciąż wpływa na nasze życie.
Red. Marija Žukovska -
Muzeum Pałacu Wielkich Książąt Litewskich, we współpracy z Zamkiem Królewskim na Wawelu – Państwowymi Zbiorami Sztuki oraz Instytutem Polskim w Wilnie, zaprasza na międzynarodową wystawę „Od wroga do sojusznika. Litwa i Polska a Imperium Osmańskie od XIV do XIX wieku”. Wystawa przybliża historię relacji Wielkiego Księstwa Litewskiego i Królestwa Polskiego z ich południowym sąsiadem – Imperium Osmańskim.
Na ekspozycji prezentowanych jest ponad 60 oryginalnych zabytków, w tym obrazy, tkaniny, wyroby złotnicze i ceramiczne, monety, medale oraz broń pochodzące ze zbiorów Zamku Królewskiego na Wawelu i Muzeum Pałacu Wielkich Książąt Litewskich. Centralnym punktem wystawy jest wyjątkowy eksponat – jedyny w Europie w pełni zachowany XVII-wieczny owalny, dwumasztowy namiot turecki z pierwszej połowy XVII wieku. Uważa się, że należał on do wielkiego wezyra Imperium Osmańskiego Kary Mustafy (1634/1635–1683).
10-ty lipca w polskiej i litewskiej tradycji ludowej jest dniem wspomnienia Siedmiu Braci śpiących, jest on ważnym punktem w kalendarzu meteorologicznym, gdyż przewiduje pogodę na najbliższe siedem dni lub siedem tygodni.
Red. Renata Dunajewska -
Po dziesięciu latach przerwy do Wilna powraca Święto Pieśni Młodzieży Szkolnej – jedno z najważniejszych młodzieżowych wydarzeń kulturalnych na Litwie. Na scenach wystąpi około 24 tysięcy uczniów z całego kraju. Wśród nich nie zabraknie polskich zespołów, a jednym z najbardziej rozpoznawalnych będzie Zespół Pieśni i Tańca „Wilenka”, który od ponad pół wieku wychowuje kolejne pokolenia młodych artystów. Dla choreograf „Wilenki” Justyny Wasiukiewicz udział w święcie to nie tylko prestiż, ale także zwieńczenie wielu miesięcy codziennej pracy.
5 lipca w Jaszunach rozpocznie się jedenasta edycja festiwalu „Muzyka w Pałacu w Jaszunach” („Muzika Jašiūnų dvare”). Do 16 sierpnia, w każdą niedzielę o godz. 15.00, przy Pałacu Balińskich w Jaszunach będą odbywać się bezpłatne koncerty muzyki na żywo. Przed publicznością wystąpią znani litewscy artyści oraz goście z zagranicy. Podczas każdego koncertu będzie obecne Hospicjum im. bł. ks. Michała Sopoćki.
Red. Renata Dunajewska -
Na wystawie w Pałacu Wielkich Książąt Litewskich w Wilnie prezentowane są wyjątkowe werdiury z kolekcji Zamku Królewskiego na Wawelu – jedne z najcenniejszych zabytków dawnego tkactwa artystycznego w Polsce. Te monumentalne arrasy, ozdobione motywami bujnej roślinności, zwierząt i fantastycznych stworzeń, zachwycają bogactwem detali oraz mistrzowskim wykonaniem. Powstałe w XVI wieku tkaniny były symbolem prestiżu i królewskiego splendoru, a dziś stanowią niezwykłe świadectwo kunsztu dawnych warsztatów tkackich.
Kryzys w relacjach polsko-ukraińskich nie jest skutkiem jednego wydarzenia, lecz efektem narastających od miesięcy emocji, błędów popełnionych zarówno w Warszawie, jak i w Kijowie oraz polityki, w której historia coraz częściej wypiera strategiczne myślenie o bezpieczeństwie. Rozmowa z Michałem Olszewskim, kierownikiem działu zagranicznego „Gazety Wyborczej”.
Red. Renata Dunajewska -
Muzea etnograficzne odgrywają ważną rolę w zachowaniu i popularyzowaniu dziedzictwa kulturowego. Dzięki zgromadzonym eksponatom, wystawom i warsztatom pozwalają lepiej poznać tradycje, zwyczaje oraz codzienne życie ludzi z różnych regionów i epok. Szczególnie dla młodzieży stanowią cenne źródło wiedzy, które uzupełnia edukację szkolną i rozwija zainteresowanie historią oraz kulturą. Kontakt z autentycznymi przedmiotami i interaktywne formy zwiedzania pomagają kształtować szacunek dla różnorodności kulturowej, wzmacniają poczucie tożsamości oraz zachęcają do refleksji nad własnymi korzeniami. Muzea etnograficzne inspirują również młodych ludzi do kreatywności, otwartości i świadomego uczestnictwa w życiu kulturalnym. Rozmowa z Anną Woroniecką, kierowniczką Centrum Imprez w Białej Wace.
1 lipca 1569 roku w Lublinie podpisano akt Unii Lubelskiej – jeden z najważniejszych dokumentów w dziejach Polski i Europy Środkowo-Wschodniej. Tego dnia, na sejmie walnym, Królestwo Polskie i Wielkie Księstwo Litewskie zawarły unię realną, dając początek Rzeczypospolitej Obojga Narodów – państwu, które przetrwało ponad 226 lat, aż do III rozbioru w 1795 roku. O znaczeniu tego wydarzenia opowiada Roman Lachowicz, historyk i kronikarz Wileńszczyzny.
Red. Renata Dunajewska -
Czy talent show wystarczą, by rozpocząć karierę muzyczną? Jak naprawdę wyglądają studia wokalistyki jazzowej?
W najnowszym wydaniu audycji rozmawiamy z Andrzejem Stankiewiczem – studentem wokalistyki jazzowej Akademii Muzycznej w Gdańsku, wokalistą i nauczycielem śpiewu. Nasz gość opowiada o codzienności młodego muzyka, wymagających studiach, koncertach i pracy nad własnym stylem artystycznym.
W audycji usłyszymy także o doświadczeniach zdobytych w programach „Lietuvos balsas” i „The Voice of Poland”, o tym, czego kamery nie pokazują widzom, oraz czy po latach nadal uważa talent show za dobrą drogę do rozpoczęcia kariery. To rozmowa o pasji, ciężkiej pracy, stresie, sukcesach i wyzwaniach, z którymi każdego dnia mierzą się młodzi artyści, próbujący odnaleźć swoje miejsce na muzycznej scenie. -
„Wszystko poszło nie tak” – mówi przebywający w Wilnie Michał Olszewski, kierownik działu zagranicznego „Gazety Wyborczej”. Jak twierdzi, obecny kryzys w relacjach polsko-ukraińskich nie jest skutkiem jednego wydarzenia, lecz efektem narastających od miesięcy emocji, błędów popełnionych zarówno w Warszawie, jak i w Kijowie oraz polityki, w której historia coraz częściej wypiera strategiczne myślenie o bezpieczeństwie.
Rekordowe upały w Europie -
W najnowszym wydaniu audycji rozmawiamy z nauczycielem wokalu Andrzejem Stankiewiczem o tym, jak wygląda nauka śpiewu od kuchni. Nasz gość opowiada, dlaczego sukces wokalisty zależy nie tylko od predyspozycji, ale przede wszystkim od systematycznej pracy, odpowiedniego podejścia i odwagi do wychodzenia poza własną strefę komfortu.
W rozmowie usłyszymy również, jak przebiega pierwsza lekcja wokalu, jakie błędy najczęściej popełniają początkujący, dlaczego śpiew może działać terapeutycznie oraz jak nauczyciel pomaga uczniom pokonać tremę i uwierzyć we własny głos.
Zapraszamy do wysłuchania rozmowy z Andrzejem Stankiewiczem – o pasji, emocjach i o tym, że śpiew to znacznie więcej niż tylko wydobywanie dźwięków.
Red. Marija Žukovska -
Czy polskie doświadczenia w zakresie samorządności mogą być inspiracją dla Litwy? Jak skutecznie wykorzystywać fundusze europejskie, przeciwdziałać depopulacji oraz rozwijać regiony przygraniczne? O tym rozmawiamy z przedstawicielami polskiej delegacji, która odwiedziła Ministerstwo Spraw Wewnętrznych Litwy.
Naszymi rozmówcami są wojewoda warmińsko-mazurski Radosław Król, wójt gminy Kolbudy Marek Goliński oraz starosta olecki Tomasz Kosobudzki. W audycji poruszamy także temat różnic między polskim i litewskim modelem samorządu oraz zastanawiamy się, jakie doświadczenia oba kraje mogą wymieniać, by skuteczniej odpowiadać na wyzwania stojące przed lokalnymi społecznościami.
Red. Marija Žukovska -
Z Krakowa do Wilna: Camino Misericordia. Dlaczego w świecie online wciąż ruszamy w drogę? O samotności, zmęczeniu, potrzebie bliskości i miejscu miłosierdzia w świecie pełnym napięć podczas VI Światowego Apostolskiego Kongresu Miłosierdzia w Wilnie rozmawiamy z pallotynami ks. dr Mariuszem Marszałek i ks. Maciejem Książykiem oraz pomysłodawcą szlaku Bogdanem Tułą.
Gdy słońce osiąga najwyższy punkt na niebie, a łąki i zioła tętnią życiem, Kiernów tradycyjnie zaprasza na Święto Ras (Kupały), przesiąknięte najstarszymi tradycjami. Jak co roku płonęły tam ogniska, zbierano zioła, pleciono wianki, a zabawa trwała do białego rana.
Red. Anna Grigoit -
Wianki, świętojańskie ognisko, koncerty i zabawa pod gołym niebem – już 23 czerwca park pałacu Balińskich w Jaszunach ponownie stanie się centrum obchodów Nocy Świętojańskiej na Wileńszczyźnie. Jakie atrakcje przygotowano dla mieszkańców i gości? Które dawne tradycje przetrwały do dziś i co sprawia, że jaszuńskie obchody co roku przyciągają tłumy uczestników?
W dzisiejszej audycji rozmawiamy z przedstawicielem Centrum Kultury w Solecznikach o programie tegorocznego święta, kulisach organizacji wydarzenia oraz wyjątkowej atmosferze najkrótszej nocy w roku. Nie zabraknie także opowieści o symbolice wianków, świętojańskiego ognia i legendzie kwiatu paproci.
Red. Marija Žukovska -
Jeziora, lasy i malowniczy krajobraz sprawiają, że rejon trocki od lat pozostaje jednym z najchętniej odwiedzanych miejsc na Litwie. Coraz więcej ekspertów zwraca jednak uwagę, że popularność regionu ma także swoją cenę. Intensywny ruch turystyczny, zabudowa brzegów jezior, skutery wodne, nielegalne wysypiska śmieci oraz wycinki drzew stają się coraz większym wyzwaniem dla ochrony przyrody.
W dzisiejszej audycji rozmawiamy z Dyrektorem Departamentu Kontroli Lasów Tadeuszem Abłaczyńskim o stanie środowiska naturalnego w Rejonie Trockim. Nasz rozmówca wyjaśni, jakie zagrożenia są dziś najbardziej odczuwalne, które gatunki roślin i zwierząt znajdują się pod największą presją oraz dlaczego przyszłość Trok zależy od odpowiedzialnych decyzji podejmowanych już teraz.
Zapraszamy do wysłuchania rozmowy o tym, jak chronić jedno z najcenniejszych przyrodniczo miejsc na Litwie i gdzie przebiega granica między rozwojem turystyki a ochroną środowiska.
Red. Marija Žukovska -
Jak wygląda codzienność pielęgniarki poza gabinetem i szpitalną salą? Z jakimi wyzwaniami mierzą się osoby pracujące w ochronie zdrowia i dlaczego największym problemem współczesnej medycyny często okazuje się brak czasu dla pacjenta?
W drugiej części cyklu o pielęgniarstwie w dzisiejszej audycji rozmawiamy z pielęgniarką Gabrielą Dajnovec, która opowiada o swojej drodze do zawodu, studiach pielęgniarskich, pracy z dziećmi i pacjentami długoterminowymi oraz o emocjach towarzyszących codziennym obowiązkom. Nasza rozmówczyni mówi również o stereotypach dotyczących pielęgniarek, współpracy z lekarzami i o tym, dlaczego pomaganie nie zawsze oznacza całkowite wyleczenie.
Red. Marija Žukovska -
Jak wygląda codzienność pielęgniarki poza gabinetem i szpitalną salą? Z jakimi wyzwaniami mierzą się osoby pracujące w ochronie zdrowia i dlaczego największym problemem współczesnej medycyny często okazuje się brak czasu dla pacjenta?
W dzisiejszej audycji rozmawiamy z pielęgniarką Gabrielą Dajnovec, która opowiada o swojej drodze do zawodu, studiach pielęgniarskich, pracy z dziećmi i pacjentami długoterminowymi oraz o emocjach towarzyszących codziennym obowiązkom. Nasza rozmówczyni mówi również o stereotypach dotyczących pielęgniarek, współpracy z lekarzami i o tym, dlaczego pomaganie nie zawsze oznacza całkowite wyleczenie.
Red. Marija Žukovska -
Jak wygląda sytuacja mniejszości narodowych na Litwie i czego możemy nauczyć się od innych krajów Europy w zakresie ochrony ich praw? O tym rozmawiano podczas konferencji „Najlepsze europejskie doświadczenia w zakresie ochrony mniejszości narodowych”, która zgromadziła naukowców, polityków, przedstawicieli organizacji społecznych oraz ekspertów zajmujących się tematyką języka, edukacji i tożsamości narodowej.
W audycji poruszamy najważniejsze zagadnienia, które wybrzmiały podczas konferencji. W rozmowach z językoznawczynią kulturową doktor Moniką Haber, profesor Jolantą Urbanowicz, profesor Katarzyną Bogdziewicz oraz prezes Macierzy Szkolnej Krystyną Dzierżyńską zastanawiamy się nad przyszłością polskiej mniejszości narodowej na Litwie.
Rozmawiamy o tym, jak w litewskich mediach przedstawiana jest polska społeczność i szkoły z polskim językiem nauczania, jakie wyzwania stoją dziś przed edukacją mniejszości narodowych oraz jaką rolę odgrywa język w zachowaniu pamięci, tradycji i tożsamości. Nasi rozmówcy zwracają uwagę na znaczenie dialogu, wielojęzyczności i aktywnego udziału samych mniejszości narodowych w procesach decyzyjnych. Nie zabraknie także refleksji nad tym, jak budować społeczeństwo, które różnorodność kulturową traktuje nie jako problem, lecz jako wartość i bogactwo całego państwa.
Red. Marija Žukovska -
Czy Litwa jest dziś bezpieczniejsza niż kiedykolwiek wcześniej? Jakie zagrożenia dostrzega prezydent i dlaczego apeluje o większą jedność społeczeństwa? W swoim dorocznym orędziu prezydent Litwy Gitanas Nausėda mówił o wojnie w Ukrainie, bezpieczeństwie państwa, rekordowych wydatkach na obronność, walce z korupcją, edukacji oraz wyzwaniach związanych ze sztuczną inteligencją. Najważniejsze przesłania i polityczne akcenty wystąpienia głowy państwa.
Red. Marija Žukovska -
14 czerwca na Litwie obchodzony jest Dzień Żałoby i Nadziei – święto upamiętniające pierwsze masowe deportacje mieszkańców kraju przeprowadzone przez NKWD po okupacji Litwy przez Związek Radziecki. W całym kraju opuszczone do połowy masztu flagi przypominają o tysiącach osób wywiezionych na Syberię i do innych odległych regionów ZSRR. Z okazji tej rocznicy przypomnimy wspomnienia osób, które same doświadczyły zesłania i represji. O swoich losach opowiadają członkinie Polskiej Sekcji Wileńskiej Wspólnoty Więźniów Politycznych i Zesłańców: Maria Radczenko, Regina Lachowicz, Irena Kozar, a także Stefanija Żygo.
Red. Marija Žukovska -
Pierwsza regularna audycja radiowa na Litwie została nadana 12 czerwca 1926 roku z Kowna. Radio od początku pełniło funkcję nie tylko informacyjną i kulturalną, lecz także integracyjną. W kraju zamieszkiwanym przez Litwinów, Polaków, Rosjan, Białorusinów, Żydów, Karaimów i przedstawicieli innych narodowości naturalne stało się tworzenie programów skierowanych do różnych grup etnicznych.
Szczególne miejsce zajmowała i nadal zajmuje redakcja polska. Polacy są największą mniejszością narodową na Litwie, skoncentrowaną głównie wokół Wilna, w rejonach wileńskim i solecznickim. Audycje w języku polskim przez dziesięciolecia dostarczały informacji o życiu społecznym, kulturalnym i politycznym kraju, jednocześnie pomagając zachować język oraz tożsamość narodową. Programy te relacjonowały wydarzenia dotyczące społeczności polskiej, działalności szkół, organizacji społecznych, instytucji kultury oraz kontaktów polsko-litewskich.
Początki audycji polskiej w Radiu Litewskim sięgają okresu powojennego. Pierwszą oficjalną kierowniczką na stanowisku redaktora odpowiedzialnego Polskiej Redakcji Oddziału Propagandy Litewskiego Radia była Eliszewą Feigenberg-Koencedik (Kancedikienė).
Red. Renata Dunajewska - Visa fler
