Avsnitt
-
Donald Trump heeft, sinds het eerste schot op 28 februari, 39 keer het bereiken van een wapenstilstand, vrede of – in zijn terminologie – een ‘deal’ met Iran aangekondigd. Nu ook Iran zegt dat er vrijdag in Genève een overeenkomst wordt ondertekend, kunnen we de Amerikaanse president in elk geval het voordeel van de twijfel geven. Maar wat er wordt getekend is niet meer dan een ‘memorandum of understanding’ van twee pagina’s met 14 punten, waarover daarna twee maanden wordt onderhandeld. Zo’n MoU is een niet meer dan een intentieverklaring.
See omnystudio.com/listener for privacy information.
-
In Oekraïne heerst een lichte euforische stemming, nu Oekraïne Rusland steeds harder weet te raken, ziet Alle Dorhout, scheidend ambassadeur voor Nederland in Oekraïne, maar we moeten wel waakzaam blijven. 'Dat mag ons niet afleiden van wat nodig is, doorgaan met steun aan Oekraïne en meer druk op Rusland'. Hij is, samen met Europaverslaggever Geert Jan Hahn, te gast in BNR De Wereld.
Luister ook | 'Trump heeft op alle fronten de plank misgeslagen'
Volgens Doorhout keert de dynamiek aan het front langzaam in Oekraïens voordeel en is de eigen defensie-industrie, vooral op dronegebied, uitgegroeid tot een ‘lichtend voorbeeld’ voor Europa. 'De deep strike capability van Oekraïne is steeds groter geworden', zegt Doorhout, ambassadeur in Oekraïne. Hij wijst op het verzadigen van de Russische luchtverdediging en de inzet van langeafstandsraketten als Flamingo, die doelen diep in Rusland en op de Krim raken.
Luister ook | Hup hup hup, tijd voor de terugkeerhub - 2 juni 2026
De kansen voor het Europese asiel- en migratiepact
Het Europese asiel- en migratiepact treedt vrijdag in werking. En hoewel er veel kritiek is op de uitwerking daarvan ziet CDA-Europarlementariër Jeroen Lenaers vooral kansen. 'Het Europees migratiepact is objectief een verbetering ten opzichte van de chaos van de afgelopen tien jaar', zegt Lenaers, die ook vicevoorzitter van de Europese Volkspartij-fractie is. Hij verwacht binnen een jaar ‘zichtbare tekenen van verbetering’ dankzij snellere procedures aan de buitengrenzen, strengere terugkeerregels en afspraken met derde landen. Volgens Lenaers moet het pact ervoor zorgen dat mensen uit veilige landen een versnelde procedure krijgen en direct worden teruggestuurd, zodat de druk op landen als Nederland vermindert.
Luister ook | Amerika Podcast
Trump schittert in afwezigheid op WK | Postma in Amerika
President Trump zal niet aanwezig zijn bij de openingswedstrijd van de Verenigde Staten tegen Paraguay op het WK voetbal. En dat roept meteen veel vragen op, ziet Amerika-correspondent Jan Postma.
Over de makers
Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York.
Redactie
Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.
See omnystudio.com/listener for privacy information.
-
Saknas det avsnitt?
-
Op 21 oktober 1983 kwamen bij een aanslag op een kazerne op het vliegveld van Beiroet 231 Amerikaanse mariniers om het leven. Het is voor het corps mariniers nog steeds de meest dodelijke dag sinds de slag om Iwo Jima, een Japans eilandje, in februari en maart 1945. De aanslag in Beiroet werd gepleegd door een groep die zichzelf ‘Islamitische Jihad’ noemde. In 1985 werd de naam gewijzigd in Hezbollah.
In mei 2003 vonniste een Amerikaanse rechtbank dat Iran verantwoordelijk en aansprakelijk was voor de aanslag in Beiroet, aan de hand van bewijs dat de orders en de financiën uit Teheran kwamen. Dat alles maakt Hezbollah een aardsvijand van de VS. Het verklaart de houding van president Trump tegenover de Israëlische premier Netanyahu. Trump is woest over de verbreking van het staakt-het-vuren door Israël en Iran. Maar over de noodzaak van een bestand tussen Israël en Hezbollah is hij iets milder. Hij vindt dat het moet, maar snapt ook de koppigheid aan Israëlische kant wel. Hezbollah blijft het noorden van Israël bestoken, en Netanyahu heeft de illusie dat hij die vijand kan uitschakelen, nu weer met een aanval op de stad Tyrus.
In oktober zijn er in Israël verkiezingen, en Netanyahu’s kansen nemen volgens de peilingen af. Door opnieuw de kaart van de ‘veiligheidspremier’ te trekken, hoopt hij met de slag tegen Hezbollah de kiezer aan zijn kant te houden. Ook dat voelt Trump mee, want zijn partij dreigt bij de tussentijdse verkiezingen van november de meerderheid in het Congres kwijt te raken.
Dat maakt het voor Trump een binnenlands politiek probleem. Iran laat keer op keer zien de slimste te zijn. Trump heeft geen enkele van zijn doelstellingen bereikt, maar de energiecrisis als gevolg van de afsluiting van de Straat van Hormuz zet de economie van zo ongeveer de hele wereld op haar kop. Als de brandstofprijzen niet snel dalen, en als Trump zijn belofte – geen lange oorlogen – breekt, verliest hij op z’n minst het Huis van Afgevaardigden, en ziet terecht het gevaar voor een derde poging tot impeachment. Niet dat hij dan echt wordt afgezet – dat is in de Amerikaanse geschiedenis nog nooit gebeurd – maar hij vreest in zijn laatste twee jaar vooral te moeten vechten tegen het imago van de loser.
Dat alles maakt het vrijwel zeker dat hij bij een langduriger bestand met Iran zal meegaan in de eis dat dan ook de strijd met Hezbollah eindigt. De aanslag in Beiroet op 231 Amerikaanse mariniers blijft een pijnpunt, maar als Trump moet kiezen, kiest hij voor zichzelf. Zoals Netanyahu dat ook altijd probeert, maar die zal uiteindelijk aan het kortste eind trekken.
See omnystudio.com/listener for privacy information.
-
Libanon en Israël zijn het eens geworden over een staakt-het-vuren en het geleidelijk uitschakelen van Hezbollah als krijgsmacht. Toch blijft ook dit bestand zeer broos, want Hezbollah wijst het akkoord af. Luitenant-kolonel buiten dienst Patrick Bolder, defensie-expert bij het Den Haag Centrum voor Strategische Studies, ziet het somber in. Ook rond Iran. Hij is te gast in BNR De Wereld.
Luister ook | 'Mensen begrijpen de essentie van de oorlog in Oekraïne beter dan politici'
'We zijn nu slechter af dan op 27 februari', zegt Bolder. 'Trump heeft op alle fronten de plank misgeslagen. Er was namelijk bijna een deal, maar Trump vond het niet goed genoeg.' Dat Trump en zijn adviseurs niet aan zagen komen dat Iran de Straat van Hormuz zou kunnen inzetten als wapen noemt Bolder ook een blunder.
Tussen Israël en Hezbollah is de situatie gecompliceerder. Hezbollah blijft het noorden van Israël bestoken als reactie op de verdere inname van het zuiden van Libanon door Israël. Bolder legt uit dat Hezbollah onder meer een speciale drone gebruikt die verbonden is met een glasvezelkabel. Daardoor is die moeilijker te verstoren.
Lees ook | Brussel voert druk op Beijing op: vier Chinese bedrijven riskeren sancties vanwege steun aan Rusland
Dreigende handelsoorlog tussen Europa en China
Europa en China dreigen in een handelsoorlog terecht te komen. Dit naar aanleiding van uitspraken van de Europese Commissie. Eurocommissarissen Sefcovic en Sejourné noemen de handelsrelatie tussen de EU en China 'onhoudbaar'. China dreigt met tegenmaatregelen. Actie vanuit Europa is hard nodig vindt D66-Europarlementariër Brigitte van den Berg, lid van de liberale Renew Europe-fractie in het Europees Parlement.
Luister ook | Amerika Podcast
Slaapt Trump? | Postma in Amerika
Er is veel te doen over de gezondheid van Trump, want de president doet wel heel veel gezondheidstests. En valt hij nou in slaap tijdens kabinetsvergaderingen? Je hoort Amerika-correspondent Jan Postma.
Over de makers
Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York.
Redactie
Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.
See omnystudio.com/listener for privacy information.
-
Voor Donald Trump is de oorlog in het Midden-Oosten een totaal uit de hand gelopen chaos, en het lukt hem maar niet om tot een solide bestand te komen. Officieel geldt er een staakt-het-vuren met Iran, maar dat wordt van weerskanten voortdurend geschonden. Nog ingewikkelder is de oorlog tussen Israël en Hezbollah, onlosmakelijk met het Iraanse conflict verbonden.
Trump heeft nog niets concreets uit de oorlog en het schijn-bestand kunnen slepen. Het leiderschap dat hij met de Israëliërs heeft uitgeschakeld, is vervangen door opvolgers die minstens zo meedogenloos omgaan met oppositie in eigen land. Ze zijn ook strategisch behendiger. Het nucleaire verrijkingsprogramma is intact, een indrukwekkend arsenaal aan ballistische raketten en drones staat opnieuw klaar, en de Straat van Hormuz blijft afgesloten. De voorlopige erfenis voor Trump is vertwijfeling in zijn achterban, ruzie met de NAVO, uit de hand lopende inflatie en een dreun voor het wereldwijde monetaire stelsel. Ondanks zijn voortdurende optimistische geluiden, is hij verdwaald in een doolhof en heeft geen idee waar de uitgang is.
Eén factor zou zijn kans op een vergelijk met Iran kunnen vergroten, en dat is beëindiging van de oorlog tussen Israël en Hezbollah. Dat gaat de goede kant op, zei hij optimistisch, want Israël heeft afgezien van het plan om een deel van Beiroet te bezetten. Daaruit werd door sommigen geconcludeerd Israël ook bereid zou zijn zich uit de bezette zone tussen de grens en de Litani-rivier terug te trekken, en uit andere posities, zoals de Beekaa Vallei. Daarop is voorlopig geen uitzicht. Netanyahu stelt dat Hezbollah bij lange na niet is verslagen en het noorden van Israël belaagt met zwermen drones, als een soort clusterbommen, en van een type drones dat met een glasvezelkabel wordt aangestuurd en daarmee onzichtbaar is voor radar en afweersystemen.
Netanyahu wil best even dimmen, maar peinst er niet over om de strijd op te geven, en dat is nu precies wat Trump van hem eist. Vandaar dat het telefoongesprek dat zij deze week voerden geen conversatie tussen vrienden was maar een ordinaire scheldpartij. ‘You’re fucking crazy’ sprak de president van de Verenigde Staten. ‘Ik probeer je te redden. Iedereen haat je. Iedereen haat Israël hierom.’
Hij had ook kunnen zeggen: als je niet door de knieën gaat, verliezen we allebei deze oorlog, en daarmee onze beider verkiezingen. Want de kans daarop is reëel. Intussen slaan Xi Jinping en Vladimir Poetin zich op de knietjes van de pret. Om nog maar niet te spreken van Mohamed Qalibaf, de parlementsvoorzitter en feitelijke leider van Iran.
See omnystudio.com/listener for privacy information.
-
'De politici in Europa zijn nogal traag', stelt Jaap Scholten. In zijn rol als voorzitter van Protect Ukraine ondersteunt hij de Oekraïense krijgsmacht tegen de Russen. De steun die hij vanuit Nederland ervaart is overweldigend, maar dat is niet dankzij de politici. 'Wat ik de politici in Europa verwijt is dat ze niet uitleggen aan de mensen hoe essentieel deze oorlog is'. Hij is te gast in BNR De Wereld bij Bernard Hammelburg, samen met Europa-verslaggever Geert Jan Hahn.
Luister ook | Schröder als EU-onderhandelaar? 'Die kans is wel klein'
In Oekraïne ziet Scholten een lichte kentering in het sentiment ontstaan nu het slechter gaat met Rusland. 'De Oekraïners zijn positief, al lopen ze wel op hun tandvlees.' Volgens Scholten is het naïef om te denken dat er nu onderhandelt moet worden met Rusland. 'Je moet Oekraïne alle wapens sturen die je hebt en wachten tot Rusland naar je toekomt om te praten.'
Scholten, die in Hongarije woont, ziet in zijn eigen land Hongarije dat het sentiment daar ook enorm veranderd is met de komst van premier Magyar. De uitlatingen van hem over Oekraïne ziet Scholten als overwegend positief, helemaal dankzij de lening van negentig miljard die Oekraïne nu krijgt.
Lees ook | Terwijl de Europese druk op Ben-Gvir toeneemt, blijft het in Israël bij woorden
D66: 'Stop met militaire afhankelijkheid van Israël'
De oorlogen in het Midden-Oosten zijn nog lang niet voorbij, ook al roept Trump al wekenlang dat een deal aanstaande is. Amerika voert de aanvallen verder op, ondanks een bestand met Iran. Hanneke van der Werf, buitenlandwoordvoerder voor D66 heeft er weinig fidusie in. 'Het is mij onduidelijk waar dit heen gaat.'
Wel is het voor Van der Werf klip en klaar dat we feller op moeten treden tegen Israël, nu het land verder oprukt in Libanon in de strijd tegen Hezbollah. 'Er is helemaal geen militaire oplossing in Libanon. Dit zal gewoon een blijvend conflict blijven als het denk ik aan Netanyahu ligt. Dit conflict zal geen winnaars kennen.' De Europese Unie komt er niet uit om met verdere sancties tegen Israël te komen, ook zijn we nog erg afhankelijk van Israëlische wapens. Wat Van der Werf betreft blijft het kabinet zich inzetten om die afhankelijkheid te verkleinen. Ook moeten we wat haar betreft blijven pleiten voor het opschorten van het handelsdeel van het associatieakkoord tussen de EU en Israël.
Luister ook | Amerika Podcast
Trump nog lang niet klaar met ambtenaren | Postma in Amerika
De tijden van DOGE mogen dan voorbij zijn in Washington. Toch heeft Trump de ambtenaren weer in het vizier, ziet onze man in Washington, Amerika-correspondent Jan Postma.
Over de makers
Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York.
Redactie
Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.
Luc de Klerk, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.
See omnystudio.com/listener for privacy information.
-
Op 22 juni 1941 viel Duitsland de Sovjetunie binnen. Drie jaar, tien maanden en twee weken later tekenden de Sovjets de onvoorwaardelijke overgave van Duitsland. Ze hadden zo’n 3000 kilometer afgelegd. De oorlog kostte hen 27 miljoen levens. Op 24 februari 2022 viel Rusland het nog niet bezette deel van Oekraïne binnen. Die oorlog duurt nu vier jaar, drie maanden en 3 dagen – langer dus dan de Tweede Wereldoorlog. In die tijd is het front gemiddeld een kilometer of dertig opgeschoven en sneuvelden 352.000 Russische soldaten.
Hoe we ook naar de oorlog kijken, wat er langs het front gebeurt is zonder meer een enorme Oekraïense prestatie. Weliswaar sneuvelden 120.000 soldaten, maar dat is aanmerkelijk minder dan aan Russische kant, en in feite beweegt het front nauwelijks. Vergeleken met de Sovjets in de Tweede Wereldoorlog zijn de hedendaagse Russen simpelweg prutsers. Vandaar dat de Russische luchtoorlog zich vooral richt op burgerdoelen, zoals deze week in Kyiv.
We moeten nieuwe Russische dreigementen met ‘meer, systematische bombardementen op Kyiv’ tegen die achtergrond zien. Vladimir Poetin begint zich steeds ongemakkelijker te voelen – over het gebrek aan resultaat, de enorme kosten van een oorlogseconomie, en waarschijnlijk ook het geduld van zijn burgers. Minister Lavrov van Buitenlandse Zaken belde met zijn Amerikaanse ambtgenoot Rubio – op zichzelf al geen alledaagse gebeurtenis – om hem te adviseren Amerikaanse burgers en diplomaten uit Kyiv te evacueren.
Andere ambassades kregen eenzelfde waarschuwing. Niet dat Poetin ervoor terugdeinst om het dreigement uit te voeren, maar Katarina Mathernova, hoofd van de EU-missie in Kyiv, had het ongetwijfeld bij het juiste eind: ‘Rusland wil angst en paniek zaaien en Oekraïne isoleren. De EU gaat nergens heen, wij blijven gewoon in Oekraïne.’
Omgekeerd kun je zeggen: Oekraïne doet het best goed. Dat is waar, maar voor Poetin is het aanleiding om zijn inspanning, met raketten en drones, nog verder op te voeren. We kunnen het een nieuw offensief noemen, of een wanhoopsoffensief, maar de grootste fout die we kunnen maken is zijn bereidheid om onbeperkt middelen en manschappen in te zetten te onderschatten. De EU moet juist nu, politiek, materieel en financieel, alles op alles zetten om Oekraïne die laatste, grote zet in de rug te geven die nodig is om Poetin tot een bestand te dwingen. Dit is het moment om het initiatief te nemen door Poetins dreigement met een eigen dreigement te pareren: als je zo doorgaat, verwacht dan een tegenaanval vanaf ons grondgebied. Het is tijd om door Poetins bluf heen te prikken.
See omnystudio.com/listener for privacy information.
-
De kans is niet groot dat de EU Gerhard Schröder naar voren schuift als onderhandelaar, mochten Oekraïne, Rusland en de Verenigde Staten om de tafel gaan. Dat zegt Tom Berendsen, minister van Buitenlande Zaken. Eerder schoof Poetin de voormalig Bondskanselier van Duitsland naar voren als mogelijke bemiddelaar. In eventuele onderhandelingen tussen Oekraïne, Rusland en de Verenigde Staten moet Europa volgens Berendsen wel aan tafel zitten. Een EU-onderhandelaar moet volgens de minister dan een duidelijk mandaat én de steun van alle EU-lidstaten hebben. Minister Berendsen is te gast in BNR De Wereld bij Bernard Hammelburg en Geert Jan Hahn.
Luister ook | 'Europa's reactie richting Poetin is verbijsterend en beschamend'
Direct na het gesprek vertrekt Berendsen naar Zweden voor een bijeenkomst met de ministers van Buitenlandse zaken van de NAVO-landen, ter voorbereiding op de NAVO-top in Ankara. Daar treft Berendsen Europese collega-ministers die allen de Europese bijdrage aan de NAVO willen vergroten. Ondanks de vele beledigingen van de Amerikaanse president Trump aan het adres van de NAVO, twijfelt de minister niet aan de samenwerking met de VS.
De Amerikaanse president heeft ook meermaals zijn woede uitgesproken over het gebrek aan steun vanuit de NAVO voor de oorlog met Iran. Nederland deelt volgens Berendsen de zorgen van de VS en Israël om de nucleaire capaciteiten van Iran en het bereik van hun raketten, maar blijft pleiten voor een diplomatieke oplossing. Wel heeft Nederland zich aangesloten bij een internationaal initiatief om de Straat van Hormuz te openen, en volgens Berendsen wordt een operatie gepland zodra de situatie dat toelaat.
Lees ook | Berendsen roept Israëlische ambassadeur op het matje om behandeling Flotilla-activisten
De positie van de Britse premier Starmer
Premier Starmer kwam in 2024 aan de macht met een ongekende landslide. Hij won destijds 411 van de 650 zetels in het Lagerhuis. Het sentiment is inmiddels flink gedraaid, nu nog maar 23 procent van de Britten tevreden is met Starmer. Rem Korteweg, EU-expert bij Instituut Clingendael, omschrijft in zijn boek 'Take Back Control? (Tien jaar Brexit, tussen globalisering en soevereiniteit)' hoe het Verenigd Koninkrijk sinds het Brexit-besluit zes premiers heeft versleten: 'Ik zag het Verenigd Koninkrijk als politiek stabiel, economisch sterk en juridisch voorspelbaar, maar door dat EU-referendum worstelt het land enorm met zichzelf.'
Luister ook | Amerika Podcast
Opboksen tegen Trump | Postma in Amerika
Het was de week van de voorverkiezingen in de VS. Die verkiezingen draaien om zetels voor het Congres en Republikeinse kandidaten proberen met spotjes in de aandacht te komen, ook als ze bewust tegen Trump ingaan. Dat laatste blijkt politiek toch een lastige zet.
Over de makers
Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York.
Redactie
Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.
Bavo Oost, redacteur bij BNR Nieuwsradio.
See omnystudio.com/listener for privacy information.
-
Voor bedrijven en overheden geldt dat ze voor grote projecten een aanbestedingsprocedure moeten volgen. Werkt in het algemeen goed, en bespaart aandeelhouders en de belastingbetaler een hoop geld. De EU hanteert kennelijk een soortgelijk model met het plan bedrijfstakken zoals de chemische- en machine-índustrie te dwingen orders voor zogenoemde ‘kritische onderdelen’ te verdelen over tenminste drie leveranciers.
Het doel is niet om voordeliger in te kopen en dus goedkoper te leveren, maar om, zoals de Financial Times het noemt, de afhankelijkheid van China te blokkeren. De Europese Commissie vergadert er op 29 mei over. Het ziet eruit als olie op het vuur voor ondernemers die toch al klagen over de Brusselse bemoeizucht en regeldruk.
De vraag is wat het uitmaakt. Bij zogenoemde ‘kritieke onderdelen’ denken we aan zeldzame metalen, batterijen of onderdelen van batterijen, de auto-industrie. Maar het gaat veel verder. Zo ongeveer elk kabeltje, 1,5 volts batterijtje, beeldscherm, toetsenbord, computermuis, schroefje en moertje, bestanddeel voor antivries en cosmetica komt uit China. De inkopers bestellen alles online, en de eindafnemer – dus wij, de klanten, ook.
Het probleem is dat geen enkel land vindingrijk en vlijtig genoeg is om het enige échte alternatief te bieden: zelf produceren. Je kunt de globalisering, waarmee iedereen in zijn sas was, niet terugdraaien met sancties, heffingen, gedwongen beperking van orders en wat dies meer zij. Amerika en Europa hebben niet voor niets gefaald in het ontwikkelen van een Chinastrategie. Xi Jinping lacht ons vierkant uit.
Zoals hij eigenlijk de hele wereld uitlacht. Donald Trump is tijdens zijn bezoek aan Beijing met alle egards ontvangen, maar kwam met lege handen thuis. Voor Xi was het belangrijkste punt Taiwan, en naar verluidt heeft Trump toegezegd de voorgenomen levering van nieuwe wapens uit te stellen. Douze points pour la Chine. Iets vergelijkbaars speelt zich af met Vladimir Poetin, voor zijn 25ste bezoek in Beijing. Die zogenaamde eeuwige vriendschap is niet meer dan een verstandhuwelijk, dat Rusland voorziet van wapenonderdelen en China van een nieuwe pijpleiding met kolossale hoeveelheden Russisch gas. De BBC noemt Rusland terecht ‘de junior partner.’
Met zijn diplomatiek bescheiden gepresenteerde, maar in feite keiharde overwinning op Trump en Poetin kan Xi Jinping terugkijken op een mooi voorjaar. Wat opnieuw aan het verhaal ontbreekt is Europa. Geen visie, of je zou dat plan om industriële orders te verdelen om ze bij China weg te houden een visie moeten noemen. En geen noodsprong, wat het natuurlijk is.
See omnystudio.com/listener for privacy information.
-
Het is 'verbijsterend' hoe Europa deze week heeft gereageerd op de Russische president Poetin, vindt oud-topdiplomaat Ron Keller. Poetin stelde voor om te onderhandelen met Europa, onder leiding van voormalig bondskanselier Gerhard Schröder. Die laatste suggestie wees EU-buitenlandchef Kaja Kallas resoluut van tafel, maar Europa heeft meer tijd nodig om te bepalen of en waarover we met Poetin zouden willen praten. 'Beschamend', noemt Ron Keller dat. Hij is deze hele uitzending te gast.
Luister ook | 'De kwetsbaarheid van Europa op defensie is zo enorm, we hebben Amerika keihard nodig'
Volgens Keller had Europa allang de draaiboeken klaar moeten hebben om te bepalen hoe je in welk scenario op Poetin reageert. 'We hebben ons huiswerk niet gedaan', zegt Keller, die in het verleden onder meer ambassadeur was in Rusland, Oekraïne, China en Turkije. Dat Poetin nu met deze zet komt is volgens Keller tactisch erg slim, vooral nu het met Rusland op het slagveld steeds slechter gaat en er ook in Rusland zelf haarscheurtjes zichtbaar worden.
Lees ook | Trump hoeft in China niet te rekenen op hulp met Iran: ‘Moeten de Amerikanen zelf maar oplossen’
Iran 'comfortabel' aan het onderhandelen
Uiteraard praat Bernard Hammelburg met Ron Keller ook over de situatie in het Midden-Oosten. Volgens Keller heeft Iran niet zoveel reden om tot een deal met Amerika te komen. Ze zitten redelijk comfortabel aan tafel. De New York Times onthulde dat Iran nog dertig van de driëendertig raketlanceerinstallaties operationeel heeft.
Dat Trump de nucleaire deal met Iran in 2018 heeft opgezegd begrijpt Keller wel. 'Trump heeft de stekker eruit getrokken, maar Iran heeft de deal opgeblazen. Ze hebben zich er nooit aan gehouden.' Dat wil niet zeggen dat je nu tot een betere deal kunt komen. 'De wereld was toen veel meer één dan nu.' Keller verwijst ook naar het feit dat die onderhandelingen destijds meer dan twee jaar hebben geduurd.
Tot slot bespreken Bernard Hammelburg en Ron Keller de situatie tussen Israël en Libanon en hoe de Verenigde Naties in al deze conflicten geen enkele rol weet te vervullen in het oplossen van die oorlogen.
Over de makers
Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York.
Redactie
Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.
See omnystudio.com/listener for privacy information.
-
In het Chinese Wuhan, de bron van de coronapandemie, begon op 23 januari 2020 de bouw van een nieuw ziekenhuis. Tien dagen later ging het open, met alles erop en eraan. Als de nood maar hoog genoeg is en de wil echt groot, kan zoiets, en we waren er behoorlijk van onder de indruk.
Bij ons kost alleen de bouw en inrichting van zo’n project een jaar of tien. Wij hebben namelijk een klein ongemak, waarvan de Chinezen nog nooit hebben gehoord: democratie. Vergunningen? Inspraak? Hoorzittingen? Budgettaire goedkeuring? Aanbesteding? Bijscholing? Toezicht? Daar heeft de dictatuur geen boodschap aan. Het is dat mechanisme dat Xi Jinping op grote voorsprong zet bij de onderhandelingen met zijn bezoekende rivaal, Donald Trump.
Je kunt zeggen dat Trump behoorlijk zijn best doet om de democratie te ontmantelen, maar er is nog altijd een scheiding der machten. De onafhankelijk rechtspraak mag hem nogal eens tegemoetkomen, maar het Hooggerechtshof heeft – bijvoorbeeld – zijn beleid van extreem hoge heffingen aan andere landen voorlopig verboden. En het Congres kan nog zo vaak met de president meebuigen, de staf op het Witte Huis krijgt toch al cursussen ‘omgaan met Democraten’ als die in november de meerderheid mochten overnemen.
De belangrijkste onderwerpen van de G-2 tussen Trump en Xi, die morgen in Beijing begint, zijn handelsbelangen, heffingen, Iran, Hormuz en Taiwan. Trump dreigt, na het verbod van het Hooggerechtshof , toch weer met tarieven te komen, maar Xi heeft duidelijk gemaakt dat hij lik op stuk geeft en zich niet laat intimideren. Een nieuw Chinees wetje verbiedt ondernemers gehoor te geven aan Amerikaanse sancties. Trumps bezwaar tegen valse concurrentie omdat de Chinese staat altijd een belang heeft in bedrijven, is weggevallen, omdat Trump nu hetzelfde doet: de Amerikaanse regering participeert in bedrijven als Intel en verwerkers van onmisbare mineralen.
China heeft een enorm belang bij de heropening van de Straat van Hormuz. 80 procent van de Iraanse olie-export gaat naar China, de helft van alle Chinese olie-import en een derde van de gas-import komt via Hormuz. Trump heeft tot nu toe vergeefs geprobeerd Xi te bewegen diens bondgenoot Iran onder druk te zetten om Hormuz te heropenen, maar dat wil niet erg lukken.
En daar zit de sleutel. Voor de strijd tegen Iran heeft Amerika een groot deel van zijn vloot uit het Verre Oosten weggehaald, waarmee ook de verdedigingsstrategie voor Taiwan is verslapt. Xi’s boodschap is simpel: ik help wel een handje met Iran. Maar dan moet jij voorlopig zwijgen over Taiwan, stoppen met wapenleveranties en je vloot uit de buurt houden. Geeft Trump toe aan Xi’s wensen? Zou kunnen. Maar pikt het Congres het dumpen van Taiwan? Dat wordt de lakmoesproef voor de Amerikaanse democratie. Xi is vol van het zelfvertrouwen van een man die in 10 dagen een compleet ziekenhuis kan bouwen.
See omnystudio.com/listener for privacy information.
-
Europa heeft heel veel moeite met de manier waarop Amerika onder leiding van Trump met ons continent omgaat. Maar het verbreken van de banden met elkaar is juist niet wat we moeten doen, vindt Geoffrey van Leeuwen, stafchef van Mark Rutte bij de NAVO. Volgens hem heeft Europa geen keus. 'De kwetsbaarheid van Europa op het gebied van defensie is zo enorm.' Hij is te gast in BNR De Wereld bij Bernard Hammelburg en Geert Jan Hahn.
Luister ook | 'Kans op een betere nucleaire deal tussen VS en Iran is buitengewoon klein'
Van Leeuwen verwijst daarbij naar de capaciteiten die Europa op militair gebied heeft. Een confrontatie met Rusland ziet hij op dit moment somber in zonder de Amerikanen. 'Ik zie niet in hoe we daar nu goed uitkomen.' De F-35 is volgens hem het beste toestel ter wereld. Op de vraag of we het ook met een iets minder Europees toestel kunnen antwoordt hij dat dat niet wenselijk is. Bovendien heeft de NAVO zonder Amerika grote gevolgen voor ons defensiebudget. 'Dan moeten we wel acht tot negen procent aan defensie besteden.'
Toch is Oekraïne een toonbeeld van het feit dat je wel degelijk een goede defensie-industrie kan opbouwen. Maar ook daarvoor wijst Van Leeuwen naar de Amerikanen. 'Daar hebben ze echt wel hulp in gehad. Daarnaast levert Amerika nog verreweg de meeste intelligence aan Oekraïne.' Europa-verslaggever Geert confronteert hem met een uitspraak van Macron dat Frankrijk nu tweederde van de intel levert. 'Dat is een mooie gedachte', aldus Van Leeuwen.
Lees ook | Moskou waarschuwt buitenland: ‘Neem dreiging aanval op Kyiv heel serieus’
Rusland in zwaarder weer
Het gaat niet goed met Rusland. Voor het eerst in lange tijd heeft het meer gebied verloren dan gewonnen in Oekraïne. Dat concludeert het toonaangevende Institute for the Study of War (ISW). Ook in het binnenland gaat het slecht. De economie bevindt zich in een recessie en het rekruteren van soldaten gaat steeds moeizamer omdat de arbeidsmarkt stagneert als gevolg van de oorlogseconomie. Over de gevolgen daarvan is te gast Hubert Smeets, medeoprichter van Raam op Rusland, columnist voor NRC en voormalig correspondent in het land.
Luister ook | Amerika Podcast
President Rubio? | Postma in Amerika
De vraag rijst wie Donald Trump op gaat volgen. Eén iemand die goede kaarten in handen lijkt te hebben is minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio, die zich best wel opvallend profileert, ziet Amerika-correspondent Jan Postma.
Over de makers
Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York.
Redactie
Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.
See omnystudio.com/listener for privacy information.
-
In oorlogstaal heet een oorlogsgebied een ‘theater.’ De Straat van Hormuz is zo’n gebied. Pete Hegseth, de Amerikaanse minister van defensie, maakt er ook een theatervoorstelling van. Terwijl de drones en raketten over het water scheren, houdt hij vol dat het ‘bestand’ met Iran nog steeds geldt. Het is een diplomatieke goocheltruc: hoe kun je spreken van een staakt-het-vuren wanneer de Amerikaanse marine Iraanse boten tot zinken brengt en Teheran openlijk jacht maakt op commerciële schepen?
De werkelijkheid is dat Amerika en Iran elkaar vier weken geleden als reddingsboei een bestand toewierpen, maar die zonk. De Amerikaanse marine begeleidt nu schepen onder de noemer ‘Project Freedom’, een operatie die Hegseth handig probeert los te koppelen van de bredere oorlogvoering. Maar de scheidslijn tussen ‘begeleiding’ en ‘gevechtshandelingen’ is flinterdun. Als er gericht op schepen wordt geschoten, is het woord ‘bestand’ niets meer dan een holle frase voor binnenlandse Amerikaanse politieke consumptie.
De reden voor deze semantische gymnastiek is duidelijk: de War Powers Resolution. Als Amerika betrokken raakt in een oorlog die meer dan 60 dagen duurt, moet het Congres daar toestemming voor geven. Vorige week liep de klok al af, maar Hegseth zei dat die stil was gezet op het moment waarop het bestand inging. Door te beweren dat het bestand nog steeds van kracht is, hoopt hij een juridisch geitenpaadje te hebben gevonden. Trump wil onder geen beding zo’n stemming en wijst erop dat Bill Clinton bij de aanvallen in de Balkan en Barak Obama bij de campagne tegen Libië de wet ook hebben genegeerd.
Europa kijkt nerveus toe. Tijdens de top van de Europese Politieke Gemeenschap – een soort EU-Plus – in het Armeense Jerevan probeerden Europese leiders eenheid uit te stralen, maar de schaduw van Hormuz hing donker over de Kaukasus. Terwijl ze in Armenië spraken over stabiliteit, waarschuwden EU-functionarissen al eerder voor ‘catastrofale gevolgen’. Europa weigert vooralsnog deel te nemen aan de Amerikaanse militaire operatie. Na een echt staakt-het-vuren valt er met Europa wel te praten, maar de druk van Trump neemt toe. Frankrijk gaf al aan niet deel te nemen aan de missie zolang de status van het ‘bestand’ zo schimmig blijft.
Het is een enorme politieke gok, maar misschien doet Trump en slim aan de patstelling in eigen land te doorbreken door de War Powers Resolution juist wél in te roepen en het Congres nadrukkelijk om steun vragen. Met die legitimatie heeft hij een grote kans dat de bondgenoten zich alsnog achter een gezamenlijke missie scharen. Het gaat tenslotte niet om Trumps politieke hachje, maar ook om onze brandstofprijs.
See omnystudio.com/listener for privacy information.
-
Trump wil dat Iran tekent bij een kruisje voor een nieuwe nucleaire deal. De kans dat Trump er een betere deal uithaalt dan Obama in 2015 is 'buitengewoon klein', dat zegt Piet de Klerk, oud-diplomaat bij het Internationaal Atoomenergieagentschap. In 2014 was hij hoofdonderhandelaar op de nucleaire top in Den Haag. Hij is te gast bij Bernard Hammelburg in BNR De Wereld.
Luister ook | ‘Wij moeten onderdeel zijn van de oplossing in de oorlog in het Midden-Oosten'
De Klerk denkt dat de kans op een betere deal zoveel kleiner is geworden door een gebrek aan vertrouwen. 'Het vertrouwen tussen de VS en Iran is weg. In de eerste plaats omdat Trump het heeft opgezegd en toen men weer ging praten heeft Amerika de onderhandelingen afgekapt en begon het met bombardementen. Daarnaast is het onvermijdelijk dat zo'n akkoord ingewikkeld wordt.' De Klerk verwijst daarbij naar het vorige nucleaire akkoord, dat bestond uit 160 pagina's. 'Als je ziet hoe lang Obama erover heeft gedaan. Dat gaat op korte termijn gewoon niet lukken'.
Lees ook | Merz zet vraagtekens bij Amerikaanse strategie
Nu is ook Merz klaar met Trump
Na Meloni, Sanchez en Macron is nu ook Friedrich Merz klaar met Donald Trump. Volgens de Duitse bondskanselier wordt Amerika vernederd door de Iraniërs. Het roept de vraag op of er met de groeiende Europese kritiek nu ook echt iets gaat veranderen in onze autonomie ten opzichte van de VS. Te gast is Hendrik Vos, hoogleraar politieke wetenschappen aan de Universiteit Gent, gespecialiseerd in Europese politiek, net als Europa-verslaggever Geert Jan Hahn.
Luister ook | Amerika Podcast
Congresleden maken zich zorgen over TMZ | Postma in Amerika
De beruchte roddelsite TMZ is nu ook actief in Washington. Dat leidt tot bezorgdheid onder Congresleden. Minister van Oorlog Pete Hegseth gaat er apart mee om. Je hoort Amerika-correspondent Jan Postma.
Over de makers
Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York.
Redactie
Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.
Luc de Klerk, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.
See omnystudio.com/listener for privacy information.
-
Ooit sloten we verdragen. Of we bereikten een akkoord na nachtenlang polderen of jaren onderhandelen over komma’s en clausules. We tekenden een overeenkomst, een pact of een convenant. Maar sinds Donald Trump de wereldpolitiek betrad met zijn bijbel The Art of the Deal, lijkt ons vocabulaire te zijn gekrompen tot één enkel, plat woord: de ‘deal’.
Het is een linguïstische infectie die via het Witte Huis ook het Binnenhof heeft bereikt. Waar Trump elk internationaal partnerschap degradeerde tot een ordinaire transactie tussen twee handelaren, doen onze eigen politici nu vrolijk mee. Of het nu gaat om een migratiedeal met Tunesië of de Green Deal Duurzame Zorg; het is tegenwoordig een ‘goede deal’ of een ‘slechte deal’. De overheid presenteert zich niet langer als hoeder van het algemeen belang, maar als een behendige koopman.
Het meest treffende voorbeeld is de nucleaire overeenkomst met Iran in 2015. Trump noemde dit steevast de ‘slechtste deal ooit’ en stapte er ook uit. Het was een technisch en diplomatiek huzarenstukje waaraan bijna twee jaar lang intensief was gewerkt door honderden specialisten uit de VS, Rusland, China, Frankrijk, het VK, Duitsland en Iran, om een nucleaire wapenwedloop te voorkomen. Maar voor Trump was het geen historisch akkoord, het was een ‘waardeloze transactie’ waarbij hij vond dat Amerika te veel met cash smeet. Inmiddels gaat hij al lange tijd te werk door ervaren diplomaten te passeren en vastgoed-dealmakers uit zijn eigen vriendenkring in te zetten voor het bereiken van vrede. Voor hem is diplomatie geen vak van staten en wetten, maar een spel als CEO.
Het probleem is dat een 'deal' juridisch gezien een schimmig begrip is. Een verdrag is een op schrift gestelde overeenkomst die volgens volkenrechtelijke criteria is opgesteld. In Nederland vereist dit vaak parlementaire goedkeuring en een beoordeling door de Raad van State. Een 'deal' daarentegen is vaak niet meer dan een besluit zonder harde juridische verankering. Waar een traktaat systemen bouwt voor de lange termijn, is een deal een min of meer vrijblijvende afspraak die na de volgende verkiezingen weer van tafel kan.
In de serieuze politiek is geen plaats voor het vocabulaire van een markthal. Een verdrag heeft autoriteit, een akkoord heeft draagvlak, maar een deal heeft alleen een prijs. Het geeft geen pas om de taal te verkwanselen aan de retoriek van de projectontwikkelaar. Politiek is geen transactie, maar een publieke zaak. Want zodra de staat een marktkraam wordt, is de burger de verliezende partij. En dat is een verdomd slechte deal.
See omnystudio.com/listener for privacy information.
-
Europese leiders benadrukken steeds dat de oorlogen in het Midden-Oosten niet onze oorlogen zijn, maar steeds meer landen willen wel bijdragen aan een oplossing. Een goede zaak, vindt Kajsa Ollongren, oud-minister van Defensie en tegenwoordig werkzaam als Speciaal Vertegenwoordiger Mensenrechten voor de Europese Unie. Ze is te gast in BNR De Wereld.
Luister ook | 'VS en Iran hebben meer te verliezen dan te winnen bij een hervatting van de oorlog'
'We moeten onderdeel willen zijn van de oplossing', zegt Ollongren. De oplossing moet volgens haar bestaan uit diplomatie en het herstellen van de vrije doorvaart door de Straat van Hormuz. Daarbij geldt ook dat het humanitair recht wordt gerespecteerd, ook door Israël en Hezbollah. Zeker nu de deelnemende landen aan deze oorlogen de mensenrechten aan hun laars lappen, zo onderschrijft Ollongren.
Lees ook | Doorvaart Panamakanaal vijf keer duurder nu Straat van Hormuz gesloten is: ‘Kan nog meer worden’
Vrije doorvaart door de Straat van Hormuz
Om die Straat van Hormuz weer bevaarbaar te krijgen hebben Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk een coalition of the willing gesmeed, bestaande uit 49 landen. Daarin zitten onder meer ook Nederland, Duitsland, Japan en Canada. Volgens Ben Bekkering, voormalig plaatsvervangend commandant van de Koninklijke Marine en oud-militair vertegenwoordiger bij de NAVO, moeten we snel onze schepen die kant op zodat we snel kunnen reageren als de situatie dat toelaat. Wat Bekkering betreft moet deze coalitie dat doen, en niet de NAVO zelf.
Luister ook | Amerika Podcast
Campagnestand in het Witte Huis | Postma in Amerika
Het Witte Huis gaat steeds meer in de campagnemodus, ziet Amerika-correspondent Jan Postma. Hoewel er niets over gecommuniceerd wordt, lekt er toch het één en ander uit.
Over de makers
Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York.
Redactie
Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.
See omnystudio.com/listener for privacy information.
-
Bij de VN zijn de sollicitaties begonnen voor de opvolging van Antonio Guterres als Secretaris-Generaal. We zullen hem niet missen. Hij heeft zich ontpopt tot een meester van de verkeerde clichés op de verkeerde momenten. Terwijl de wereldmachten de veiligheidsarchitectuur steen voor steen afbreken, komt de Secretaris-Generaal van achter zijn bureau met briljante commentaren zoals ‘de noodzaak tot de-escalatie’ en ‘ik maak me grote zorgen’.
Zijn twee termijnen van vijf jaar werden gekenmerkt door een pijnlijk gebrek aan daadkracht: van zijn tandeloze morele verontwaardiging over de invasie van Oekraïne tot zijn onvermogen om de VN-organisaties in conflictgebieden effectief aan te sturen. Zijn enige tastbare succes, de Oekraïense graanovereenkomst, was een zeldzame opleving in een verder anemisch mandaat waarin hij vooral uitblonk in het uiten van zijn 'diepe bezorgdheid' terwijl de halve wereld in brand stond.
Het kan anders. In het verleden bewezen leiders dat de post meer omvat dan een ceremoniële hamer. Dag Hammarskjöld, de eerste SG, legde de basis voor de moderne vredesmacht door met een bijna mystieke onafhankelijkheid tussen de grootmachten te laveren. Kofi Annan wist met zijn morele autoriteit de VN tot het centrum van de wereldpolitiek te maken, zelfs toen hij de VS openlijk kritiseerde over de illegaliteit van de Irak-oorlog. Zij waren geen toeschouwers, maar architecten van de wereldorde.
De rol van de Secretaris-Generaal is nu fundamenteel veranderd. Zoals Foreign Policy stelt, is de tijd van de 'Blauwhelmen' als universele vredebewaarders voorbij. De volgende leider krijgt geen organisatie die vrede afdwingt, maar een instituut dat moet overleven in een wereld van brute geopolitiek. In deze chaos is er geen behoefte aan een nieuwe predikant, maar aan een guerrilla-diplomaat: iemand die via technische, humanitaire en juridische omwegen feiten op de grond creëert wanneer de Veiligheidsraad, zoals nagenoeg altijd, verlamd is.
De Chileense oud-president Michelle Bachelet heeft de sterkste troeven, de roep om een vrouw is luid en Latijns-Amerika is aan de beurt. Voor een land als Nederland, dat hamert op de internationale rechtsorde, is de Argentijn Rafael Grossi waarschijnlijk een betere keus. Als hoofd van het VN-atoomagentschap belichaamt hij die guerrilla-diplomatie. Hij gaat de modder in bij de kerncentrale van Zaporizja om escalatie te voorkomen, in plaats van achter een VN-katheder abstracte waarschuwingen te uiten.
De VN is steeds irrelevanter geworden, hoewel dat de organisatie zelf niet valt te verwijten. Die is immers niet meer dan de optelsom van de 193 lidstaten. Maar een sterke kapitein op het schip helpt. De opvolger van Guterres moet inzien dat macht niet in het Handvest zit, maar in de moed om de machten de waarheid te zeggen. De tijd voor clichés is voorbij. De VN heeft een strateeg nodig die de scherven durft op te rapen.
See omnystudio.com/listener for privacy information.
-
Amerika en Iran hebben nog minder dan een week om het staakt-het-vuren van twee weken om te zetten in een duurzamer bestand. De laatste dagen komen er hoopgevende signalen uit zowel Washington als Teheran. Oud-diplomaat en onderhandelaar Robert Serry snapt dat wel. 'Beide partijen hebben meer te verliezen dan te winnen bij een hervatting van de oorlog.' Bernard Hammelburg gaat met hem in gesprek.
Luister ook | ‘In Hongarije is sowieso sprake van verraad’
Een cruciale rol om tot een goed einde te komen vormt de situatie in Libanon. Iran en bemiddelaar Pakistan zeggen dat Libanon bij het staakt-het-vuren hoort. Israël en Amerika bestrijden dat. Toch hebben Israël en Libanon deze week voor het eerst in decennia weer met elkaar gesproken. Serry denkt dat beide partijen hetzelfde willen, namelijk het ontwapenen van Hezbollah. De inzet in de onderhandelingen met Iran wordt dan om Iran daar iets voor in de plaats te geven. Serry denkt dat Pakistan hierin de juiste bemiddelaar is.
Lees ook | Magyar ziet Hongaarse president en ‘Orban-marionet’ het liefst vertrekken
Magyar draait aan de eerste knoppen | Blik op Europa
De grote overwinnaar van de Hongaarse parlementsverkiezingen, Peter Magyar, is begonnen met het uitrollen van zijn hervormingsagenda. Daarbij spaart hij weinig mensen. Europa-verslaggever Geert Jan Hahn is net terug uit de Hongaarse hoofdstad Boedapest en legt uit aan welke knoppen Magyar nu kan draaien, en wat dit eventueel voor Viktor Orbán kan gaan betekenen.
Lees ook | Cubanen lijken ingreep door Trump wel te waarderen, ‘maar ze weten niet wat ze te wachten staat’
Eén zwaluw maakt nog geen zomer in Venezuela
De economie in Venezuela toont spectaculaire tekenen van herstel, maar de fundering daaronder blijft broos. President Delcy Rodriguez maakt ook weinig haast met het democratiseren van Venezuela. Oppositieleider Maria Corina Machado was daarom deze week in verschillende Europese landen, waaronder Nederland, om aandacht en steun te blijven vragen. De roep om democratisering in Venezuela wordt steeds luider. Te gast is Barbara Hogenboom, hoogleraar Latijns-Amerikastudies aan de Universiteit van Amsterdam en directeur van het Centrum voor Studie en Documentatie van Latijns-Amerika.
Luister ook | Amerika Podcast
McDonalds in het Witte Huis | Postma in Amerika
President Trump liet deze week McDonalds hamburgers bezorgen in het Witte Huis. Al was dat natuurlijk wel allemaal in scène gezet. Je hoort Amerika-correspondent Jan Postma.
Over de makers
Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York.
Redactie
Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.
See omnystudio.com/listener for privacy information.
-
Is JD Vance een politieke prutser, een wandelende vloek of is Donald Trump bezig zijn vicepresident voor de bus te gooien? Wat hij aanpakt gaat volledig mis, maar het zijn wel orders van Trump.
In Pakistan mislukten de onderhandelingen met Iran, mede door instructies die hij van Trump zelf meekreeg. Zo wilde Iran zijn nucleaire programma vijf jaar stilleggen, maar eiste Vance namens Trump twintig jaar. En dat terwijl Vance zich tegen een oorlog met Iran had verzet. Tijdens een paasborrel in het Witte Huis had Trump zijn publiek al weten te vermaken ten koste van zijn vicepresident. Hij vroeg JD Vance hoe de Iran-vredesonderhandelingen ervoor stonden. ‘It's going good, sir,’ antwoordde Vance braaf vanuit de zaal. Trump kapte hem af en vroeg of het conflict ook echt opgelost zou worden. Vance aarzelde. Toen viel de bijl: ‘Nou, als het mislukt, geef ik JD Vance de schuld. Als het lukt, neem ik alle eer.’ Gelag in de zaal. Het was klinkklare vernedering.
Nog geen dag later werd Viktor Orbán in Hongarije verpletterend verslagen bij de presidentsverkiezingen, ondanks de gezamenlijke campagnebijeenkomst met Vance, die in opdracht van Trump naar Boedapest was gevlogen. Via zijn mobiele telefoon liet Vance de menigte toespreken door Trump, maar eerst ging diens toestel naar voicemail. Toen de verbinding lukte, zei Trump duidelijk hoorbaar ‘momentje, JD, ’ en liet Orbán en de hele menigte wachten. Alweer een vernedering voor Vance.
Vance heeft er in ruim een jaar vicepresidentschap ook zelf alles aan gedaan om vijanden te maken. Zoals met zijn campagne voor de Duitse radicaal rechtse AfD en zijn toespraak tot de Veiligheidsconferentie in München , waarin hij Europa afschreef als een stel door vreemdelingen – lees moslims – overgenomen landen met censuur.
Vance, die in januari 2025 aantrad met een netto-goedkeuringsrating van +3 procent, staat inmiddels op -18 — een daling van 21 punten. Hij is daarmee historisch gezien de minst populaire vicepresident ooit na ruim een jaar. Pijnlijker nog is de politieke erosie. Bij de laatste CPAC-peiling zakte Vance als kroonprins terug van 61 naar 53 procent, terwijl minister Marco Rubio van buitenlandse zaken spectaculair steeg van 3 naar 35 procent.
Vance verkocht zijn ziel stukje bij beetje — hij noemde Trump ooit ‘culturele heroïne’ en vreesde dat hij ‘de Amerikaanse Hitler’ kon worden. Nu verdedigt hij Trumps oorlog met het argument dat het ditmaal oké is omdat ‘we een slimme president hebben.’ Het baat niet meer. Vance is ballast. Misschien gooit Trump hem niet alleen voor de bus. In Trumps wereld bestaat er maar één ster. En die bestuurt die bus zelf.
See omnystudio.com/listener for privacy information.
-
De parlementsverkiezingen in Hongarije zijn de belangrijkste verkiezingen in Europa van dit jaar. De kans dat premier Orbán na zestien jaar weg moet is aanwezig nu oppositieleider Peter Magyar is opgekomen. D66-Europarlementariër Gerben-Jan Gerbrandy hoopt dat Magyar wint. Volgens hem heeft Orbán Europa verraden.
Luister ook | 'Een oorlog binnen twee tot drie weken beëindigen kan alleen aan de onderhandelingstafel'
‘De minister van Buitenlandse Zaken is openlijk met minister Lavrov van Rusland aan het bellen. Ze delen strategieën en plannen. Dat is een vorm van verraad.' Daar blijft het niet bij. Volgens de Washington Post heeft Orbán ook banden met Iran en de Trump-regering steekt zijn steun voor Orbán niet onder stoelen of banken. Dat Europa niets doet heeft te maken met de verkiezingen. 'Als Orbán wint dan gaan de handschoenen uit', zo verwijst Gerbrandy naar de mogelijkheden die Europa heeft. Denk daarbij aan een Artikel 7-procedure. Daarin kan Hongarije het stemrecht in de EU worden ontnomen.
Europa-verslaggever Geert Jan Hahn is ondertussen in de Hongaarse hoofdstad Boedapest. Hij ziet dat de stad is 'verposterd', voor een groot deel door Orbán en zijn partij. Meer van hem hoor je in de BNR-podcast Make Europe Great Again.
Lees ook | Liveblog oorlog Midden-Oosten
Libanon onder vuur ondanks wapenstilstand
De wapenstilstand die Israël en Amerika met Iran hebben geldt volgens die eerste twee niet voor Libanon. En dus is dat land nu de grote verliezer van de situatie in het Midden-Oosten. Alleen al woensdag vielen er volgens het Libanese ministerie van Volksgezondheid meer dan tweehonderdvijftig doden en ruim elfhonderd gewonden. Dat komt niet alleen door Israël, ook door Hezbollah die het land nog altijd in zijn greep houdt, ondanks verwoede pogingen van het land om van die groepering af te komen. Midden-Oosten-correspondent Tara Kenkhuis legt uit hoe de situatie in het land op dit moment is.
Luister ook | Amerika Podcast
Trump en Hegseth als dominees | Postma in Amerika
President Trump en zijn minister van Oorlog Pete Hegseth uitten zich deze week wel heel religieus rond de Paasdagen. Je hoort onze correspondent in Washington, Jan Postma.
Over de makers
Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York.
Redactie
Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.
See omnystudio.com/listener for privacy information.
- Visa fler
